ન આવે
કવિતા કોઇ
ન ગઝલ
નહિ કોઇ છંદ, લય કે પ્રાસ
છું મુગ્ધ હું
એ હવામાં
જે વિંટળાય છે તને
અને
પસવારે તારા હ્રદયને
ઉતરી છાતીમાં લઇ શ્વાસ
આમળી અનામિકા પર
તારી અલકલટને
જોયાં કરું
ગાલ પર ઉભરતાં
શેહનાં
રતુંબડાં રેખાચિત્રો
અચાનક છોડી દઉં
બંધ કેશ ને
અષાઢી વાદળિયા ઝુલ્ફો
રેશમી પીઠ પસવારે – ત્યારે
પાંપણ ઝૂકી જાય
હોઠ મોઘમ મલકી જાય
બસ આવે છે આ સપનાં
અહર્નિશ
વણછીપી આશ
ન આવે ગીત કોઇ ન ગઝલ
ન તો રદીફ, ન પ્રાસ.
૧૩ માર્ચ ૨૧
મુસ્લિમોએ સામે ચાલીને સમાન નાગરિક કાનૂન માંગવો જોઈએ અને મૌખિક તલાકની પ્રથા બંધ કરવાની માંગણી કરવી જોઈએ
સર સૈયદ એહમદખાન એક વખત વિદેશયાત્રાએ ગયા હતા ત્યાં વાત વાતમાં એક વિદેશીએ પૂછયું કે તમે ભારતથી આવો છો તો અમને ગીતા વિષે કાંઈ કહો. સર સૈયદે જવાબમાં કહ્યું કે 'હું ભારતીય છું પણ મુસ્લિમ છું એટલે ગીતા વિષે કાંઈ જ જાણતો નથી.' પહેલાં વિદેશીએ તરત જ કહ્યું કે, ગીતા તો ભારતીય સંસ્કૃતિની સમજણ આપતું પુસ્તક છે એટલે અમે આશા રાખી હતી કે એના વિષે તમે જાણતાં જ હશો.
સર સૈયદ નોંધે છે કે આ જવાબથી એમને શરમની લાગણી થઈ એમણે તરત જ ભારત આવી ગીતાનો અભ્યાસ કરી લીધો.આ બતાવે છે કે ધર્મો ભલે અલગ અલગ હોય પણ કોઈ પણ દેશની સંસ્કૃતિ તો એક જ હોય છે. ગીતા એ કોઈ ધાર્મિક ગ્રંથ હોવાથી વિશેષ એક સાંસ્કૃતિક ગ્રંથ છે. એમાં સમગ્ર જીવનની ફિલસૂફી આવરી લેવાઈ છે.
આ જ રીતે વિનોબા કહે છે 'રચનાત્મક કામોના ચિંતનમાં એક દિવસ મને સૂઝ્યું કે હું હિન્દુસ્તાનમાં રહું છું અને પોતાને હિન્દુસ્તાની કહેવડાવું છું. તો જેમ હિન્દુ ધર્મના ગ્રંથનો અભ્યાસ કર્યો તેમ આપણા પડોશી મુસલમાન ભાઈ વર્ષોથી આપણી સાથે રહે છે તો એમના ગ્રંથનો પણ અભ્યાસ કરી લઉં.' આ પછી વિનોબાએ કુરાનનો અભ્યાસ કર્યો એટલું જ નહીં પણ ગીતા અને કુરાન નામનું પુસ્તક પણ લખ્યું.
ગીતા રાયજી નોંધે છે તેમ વિનોબાનું દિલોને જોડવાનું કામ કેવળ ગ્રંથના અધ્યયન સુધી સીમિત નહોતું. એમણે મુસ્લિમો વચ્ચે રહીને પ્રત્યક્ષ સેવા કામો પણ કરેલા, વિનોબાના હૃદયની વિશાળતામાં કોઈ પ્રકારના ભેદભાવને સ્થાન નહોતું. એમણે કહેલું. 'મેં જેટલી શ્રદ્ધાથી હિન્દુ ધર્મગ્રંથોનો અભ્યાસ કર્યો એટલી જ શ્રદ્ધાથી કુરાનનો પણ કર્યો. ગીતા પાઠ કરતી વખતે મારી આંખોમાં આસું ભરાઈ આવે છે એવી જ રીતે કુરાનનો પાઠ કરતી વખતે થાય છે.'
દેશના દરેક નાગરિકે આ બંને વાતો યાદ રાખવા જેવી છે. ધર્મો જુદા જુદા હોઈ શકે પણ ભારતીય સંસ્કૃતિ તો એક જ છે. મલેશિયા અને ઈન્ડોનેશિયામાં હિન્દુ સંસ્કૃતિના અવશેષો મૂળ સ્વરૂપે સાચવી રખાયા છે. આજે ઈન્ડોનેશિયા વિશ્વનો સૌથી મોટો મુસ્લિમ દેશ છે પણ એ સંપૂર્ણ પણે બિન સાંપ્રદાયિક દેશ છે.
કમનશીબે આજે કેટલાક લોકો અને કેટલીક સંસ્થાઓ ઈસ્લામના નામે ત્રાસવાદ ફેલાવે છે. એમને ખબર નથી કે કોઈ પણ ધર્મ ત્રાસવાદને માન્યતા આપતો જ નથી. ઈસ્લામમાં બધા ધર્મો માટે સરખું જ માન છે.
ડો. રફીક ઝકરિયા કહે છે કે વર્તમાન જેહાદી પ્રવૃત્તિઓ ઈસ્લામને બટ્ટો લગાડે છે. આત્મઘાતી હુમલા કુરાનની શિખામણની વિરુદ્ધ છે. એચ.જી. વેલ્સ પણ કહે છે કે ધર્મની બાબતમાં બળજબરીને કોઈ સ્થાન નથી. ભારતીય સંસ્કૃતિની જેમ ઈસ્લામી સંસ્કૃતિ પણ કહે છે કે 'જીવો અને જીવવા દો', આરબોએ ઈસ્લામના સુવર્ણકાળમાં કલા, સ્થાપત્ય, ખગોળ વિજ્ઞાાન અને ગણિતશાસ્ત્રના ક્ષેત્રમાં પ્રદાન કર્યું હતું. પણ પાછળથી કેટલાક જુથોએ કુરાનની શિખામણોનો વિકૃત અર્થ કરીને જેહાદ શરૂ કરી દીધી. ભારતમાં ઔરંગઝેબના સમયથી એની શરૂઆત થઈ.
હમણાં સૌને આશ્વાસન મળે એવા એક સમાચાર આવ્યા છે. અવારનવાર મુસ્લિમ રૂઢિચૂસ્તતાને માન્યતા આપતા ફતવા કાઢતી જુદી જુદી મુસ્લિમ સંસ્થાઓએ હમણાં એક નવો ફતવો કાઢયો છે. એમાં ઈસ્લામના નામે ચાલતા ત્રાસવાદને વખોડી કાઢીને જણાવાયું છે કે, કોઈ પણ જાતના ત્રાસવાદને ઈસ્લામ કે કુરાનમાં માન્યતા કે અનુમોદન નથી આ ફતવાથી કેટલીક રાહત મળી છે. અત્યાર સુધી આવા ફતવાના અભાવે બિન મુસ્લિમ પ્રજા એમ માનતી હતી કે બોંબ ધડાકા કરતી સંસ્થાઓને ઈસ્લામની માન્યતાઓ છે. નિર્દોષ લોકોના જાન લેવાની અનુમતિ કોઈ પણ ધર્મ આપી શકે નહીં.
લંડનમાં બોંબધડાકા થયા એ પછી ત્યાંની મુસ્લિમ સંસ્થાઓએ પણ આવું જ નિવેદન બહાર પાડયું હતું. આ ફતવા પછી મુસ્લિમ સંસ્થાઓએ એ પણ વિચારવું જોઈએ કે રૂઢિચૂસ્તાને ધર્મના ઓઠા ન્યાયી ઠેરવી શકાય નહીં મુઝફરના ઈસ્લામીક મદ્રેસા દારૂલ ઉલૂમે એક ફતવામાં એક વિચિત્ર વાત કરી હતી કે મુસ્લિમ બાનુઓએ ચૂંટણી ન લડવી જોઈએ અને લડવી જ હોય તો બુરખો પહેરવો જોઈએ.
બીજી બાજુ ઈસ્લામીક અદાલતોની વધતી જતી દરમ્યાનગીરી અંગેની સુપ્રિમ કોર્ટ સમક્ષની અરજીના સંદર્ભમાં કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને નોટિસ આપી છે જેના જવાબમાં કાયદામંત્રીશ્રીએ બંધારણ ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશના નેતૃત્વ હેઠળના ન્યાયતંત્રને સ્વીકૃતિ આપે છે. બંધારણ એકેય ઈસ્લામી કોર્ટને માન્યતા આપતું જ નથી અલગ ઈસ્લામી અદાલતોનો સવાલ જ નથી. દરેક વ્યક્તિ ન્યાય તંત્રના ચૂકાદા પાળવા બંધાયેલી છે. ઈમરાન જેવા કેસમાં ઈસ્લામીક કોર્ટે સમાંતર ચૂકાદો આપી ન્યાયતંત્રને પડકાર ફેંક્યો હતો.
ઝઘડો ધર્મો વચ્ચે નહીં અધર્મો વચ્ચે જ થાય છે. કોઈ પણ ધર્મ ધિક્કારનો ઉપદેશ આપતો જ નથી. ધર્મ તો હંમેશાં માણસ માણસ વચ્ચે પ્રેમ શીખવે છે. એક વખતે દુનિયા મૂડીવાદી અને સામ્યવાદી છાવણીમાં વહેંચાયેલી હતી. હવે સામ્યવાદનાં વળતાં પાણી છે. પણ કમનસીબી એ છે કે, ઓસામા બીન લાદેન જેવા કેટલાક નેતાઓ ઈસ્લામને નામે ત્રાસવાદ ચલાવે છે.
ઓસામા બીન લાદેન અમેરિકાને ખલનાયક ગણતા હતા અને એની સામે ઝેરી પ્રચાર કરતા હતા. અમેરિકાને બ્રિટનનો સાથ મળ્યો છે. પરિણામે, અમેરિકા અને બ્રિટન આ પ્રકારના ત્રાસવાદની સામે લડવા માટે સંયુક્ત રણનીતિ ઘડી રહ્યા છે.
પરિણામે વિશ્વભરમાં તંગદિલી ફેલાઈ છે. ભૂતકાળની જેહાદ અને આજની જેહાદ વચ્ચે પાયાનો ફેર છે. હવે જો યુદ્ધ આવી જ પડે તો એમાં અત્યંત અદ્યતન ટેકનોલોજી અને શક્તિશાળી હથિયારો વપરાશે. દેખીતું જ છે કે ઓસામા બિન લાદેન જેવા મુઠ્ઠીભર ત્રાસવાદીઓ અમેરિકા જેવી મહાસત્તાનો સામનો નહીં કરી શકે.
આપણે આપણી વાત ઉપર પાછા આવીએ તો સદ્નસીબે આપણે પ્રથમથી જ બિનસાંપ્રદાયિકતાનો સિદ્ધાંત અપનાવ્યો છે. સ્વામી વિવેકાનંદ જેવા એક જમાનામાં શિકાગોમાં હિંદુ સંસ્કૃતિ વિષે ઉત્તમ કહી શકાય એવું વ્યાખ્યાન આપનારા સંત પણ સંકુચિત નહોતા. વિવેકાનંદ વિશાળ માનવતાવાદના આગ્રહી હતા. ૧૯૯૩માં વિવેકાનંદના શિકાગોમાં અપાયેલા ભાષણની એક સદી પૂરી થઈ ત્યાં લંડન સ્કૂલ ઓફ ઓરિએન્ટલ સ્ટડીઝ દ્વારા એક કાર્યશાળાનું આયોજન થયું હતું. જેમાં સર્વાનુમત્તે દર્શાવાએલું હતું કે વિવેકાનંદ ધર્મોપદેશક જરૂર હતા. પણ એમની ધર્મની વ્યાખ્યા સમગ્ર માનવજાતને આવરી લેતી હતી.
વિવેકાનંદ માનતા કે ઈન્ડો ઈસ્લામિક સમયગાળો પણ ભારતીય સાંસ્કૃતિ વારસાનો ઉત્તમ અંશ છે એમને મોગલ યુગમાં કલાત્મક વારસા માટે પણ ગર્વ હતો. વિવેકાનંદ એક એવા આદર્શ સમાજની કલ્પના કરતા હતા કે જેમાં નાત જાતના ભેદ વિના દરેક મનુષ્યને સરખો દરજ્જો આપવામાં આવતો હોય.
એમના મત મુજબ વેદાંતમાં અનેક ધર્મો અને ફિલસૂફીઓને આવકારવાની વાત છે. એ પોતાના શિષ્યોને કહેતા, 'બીજા લોકોને તમારા પોતાના રીતરિવાજ આપવાની ભૂલ કદી કરતા નહીં.'
મુસ્લિમ સમાજે પણ સામે ચાલીને આધુનિક મૂલ્યો અપનાવવાની જરૂર છે. એમણે યાદ રાખવું જોઈએ કે દુનિયાના કોઈ બંધારણમાં લઘુમતીને કયાં ય આપવામાં ન આવ્યા હોય એટલા અધિકારો ભારતમાં આપવામાં આવ્યા છે. મતલોલૂપ રાજકારણીઓ એમને ગેરમાર્ગે દોરતા હોય તો એમને સામે ચાલીને આધુનિકતાની માંગણી કરવી જોઈએ. બીન સાંપ્રદાયિક દેશમાં બધી કોમો માટે અલગ અલગ કાયદો ચાલે જ નહીં.
મુસ્લિમોએ સામે ચાલીને સમાન નાગરિક કાનૂન માંગવો જોઈએ અને મૌખિક તલાકની પ્રથા બંધ કરવાની માંગણી કરવી જોઈએ. આંકડાઓ કહે છે કે મુસ્લિમોમાં વાસ્તવમાં બહુ પત્નીત્વની પ્રથા અત્યંત નગણ્ય માત્રમાં છે. આથી એક પત્નીવ્રત આવે તો સમાજે કશું ગુમાવવાનું રહેતું જ નથી.
એ જ રીતે બાબરી મસ્જિદ જેવા વિવાદો મુસ્લિમ સમાજે સામે ચાલીને ચર્ચા દ્વારા ઉકેલી આપવા જોઈએ. દુનિયામાં કોઈ પ્રશ્ન એવો નથી કે જે કોઈ મૈત્રીપૂર્ણ ચર્ચા દ્વારા ઉકેલી ન શકાય.
આપણે પાકિસ્તાન અને બંગ્લાદેશ સાથેના નદીઓના ઝઘડા પણ મંત્રણા દ્વારા ઉકેલી નાખ્યા છે. એ જ રીતે બાબરી મસ્જિદનો ઝઘડો આપણા જ દેશના બે સંપ્રદાયો વચ્ચેનો છે.
એ ન ઉકેલાય એવું કોઈ કારણ જ નથી કોઈ ધર્મ ઝઘડો આગળ વધારવા કહેતો નથી આ ભાવના અમલમાં આવે તો માત્ર બાબરી મસ્જિદ નહીં પણ ઘણા બધા ઝઘડા પળવારમાં ઉકલી જાય પણ મુશ્કેલી એ છે કે સંકુચિત રાજકારણીઓ આમાં આડા આવે છે. પરિણામે જાગૃત લોકમત જ આ પ્રક્રિયા અટકાવી શકે શંકરાચાર્યે આ ઝઘડો ઉકેલવાની ફોર્મ્યુલા આપેલી જ છે એ અપનાવી લેવાય તો તે દેશના હિતમાં છે.
સૌજન્ય : ‘વિચાર વિહાર’ નામક લેખકની સાપ્તાહિક કોલમ, “ગુજરાત સમાચાર”, 27 માર્ચ 2021
કોરોનાને કારણે આ વખતે હોળી બે ભાગમાં નહીં ઉજવાય. આઇમીન, હોળી ઉજવાશે, પણ ધૂળેટી નહીં ઉજવાય. સરકાર માઇબાપને એવું લાગે છે કે હોળી સળગાવવાનો વાંધો નથી, પણ રંગો ઉરાડવામાં જોખમ છે. આમ પણ કોઈને કોઈ કારણે ઘરમાં હોળી સળગતી જ રહેતી હોય એટલે લોકો ખાસા રીઢા, આઈ મીન, ઇમ્યુન થઈ ગયા હોય. એવામાં હોળી પ્રગટાવવાનો વાંધો નહીં, પણ લોકો રોજ રંગ છાંટતા નથી એટલે રંગોને મામલે ઓછા ઇમ્યુન હોય, એવામાં ધૂળેટી રમે તો ઘણાંના રામ રમી જાય એટલે સરકારે હોળી પ્રગટાવવાની છૂટ આપી અને ધૂળેટી બંધ રાખી. એ સાથે જ તંત્રોએ અક્કલવાળું કામ એ કર્યું કે હોળી નિમિત્તે 100થી વધુ હોળી ટ્રેનો ને ખાસ સુરતથી જ વધારાની 200 બસો દોડાવવાનું નક્કી કરી લોકોની ધાર્મિક લાગણીને પ્રોત્સાહિત કરી.
સાચી વાત એ છે કે કોઈ પણ સરકાર બુઢ્ઢી થઈ ગઈ હોય તો પણ તેનામાં બુદ્ધિ વધારે જ હોય છે ને લોકો “ગમે એવા” “હોંશિયાર” હોય તો પણ, તેમનામાં બુદ્ધિ ઓછી જ હોય છે. શું છે કે નાક વગરની હોય તો પણ સરકારને એક્સ્ટ્રા નાક હોય છે ને એ દૂરનું સૂંઘી જ લેતી હોય છે. કોરોના સરકારે જ સૂંઘ્યો હતોને ! લોકડાઉન લોકોનું નહીં, સરકારનું સાહસ હતું. એ જુદી વાત છે કે એથી લોક, ડાઉન થયા ને સરકાર “અપ” થઈ. એવું ન થાય તો લાખો કરોડોના પેકેજ નાખે ક્યાં? આપણે જેમ જીવદયા રાખીને ગાયકૂતરાંનું જુદું કાઢીએ છીએ એવું જ પેકેજનું પણ છે. સાચું તો એ છે કે ગાયકૂતરાંનું જુદું કાઢ્યાં પછી આપણે પોતે તે ખાઈ જતાં નથી, પણ પેકેજની એવી ગેરંટી નહીં, એ પહોંચે કે ન પણ પહોંચે, એનું કશું નક્કી નહીં. ઘણીવાર તો લોકો “પહોંચી જાય”, પણ પેકેજ ન પહોંચે એવું પણ થાય.
કોરોનાની વરસી ગઈ, એટલામાં એક વાત બની. કોરોના, સરકાર માઇબાપનો કહ્યાગરો કંથ બની ગયો. સરકાર પહેલાં તો બહુ ડરી, પણ હવે કોરોના ડરે છે. સરકાર વિરુદ્ધ એ જઈ શકતો નથી. સરકાર પાય એટલું જ પાણી પીએ છે. કોઈવાર ફૂંફાડો મારી લે, પણ સરકાર માઈબાપ કહે કે અમુક એરિયામાં જ ફેલાવાનું છે તો વાઇરસની મજાલ નથી કે આડેધડ ફેલાય. આમ તો વાઇરસની અહીં રહેવાની બહુ ઇચ્છા જ ન હતી, પણ લોકો એમ મહેમાનગતિ કરવાનું ચૂકે? બહુ કાલાંવાલાં કર્યાં કે દિવાળી કરીને જ જાવ ! તે ભાઈસાહેબ તો ચોરેને ચૌટે બહુ ઘૂમ્યા ને એમાંને એમાં થોડા લોકો ઘટી ગયા. સરકારે ફરી ડોળા તતડાવ્યા ને સાફ કહ્યું કે બહુ ટેંટેં કરી છે તો હડ્ડીપસલી એક કરી નાખીશ ને વાઇરસ બાપુ પગમાં પડી ગયા ને પછી માથે પણ પડ્યા.
વાઇરસે જોયું કે પાણીમાં રહીને મગર સાથે વેર ન થાય. એણે કોઈ નેતાના ઘરે વિવાહમાં હજારો ભેગા થયા હોય તો કોઈનો વાળ વાંકો નથી કર્યો. ક્યાંથી કરે એમાંના મોટેભાગના તો ટાલિયા હતા ! કોઈ સાંસદની બર્થડેમાં લોકોએ લાંબી કેક સાથે માસ્ક વગર ફોટા પડાવ્યા, પણ કોરોનાએ સાહેબનો પ્રસંગ બગાડયો નથી. બંગભંગની ચળવળ હોય કે માતાજીની વ્હીલચેર આરતી હોય, કોરોનાને ખુલ્લી વોર્નિંગ, ગમે એટલી ભીડ થાય તો પણ કોઈને થવાનું નહીં ને ડિસ્ટર્બ કરવાના નહીં. કોરોના ગવર્નમેન્ટનો પાળેલો છે. તેને કહી જ રાખેલું છે કે ચૂંટણીસભામાં જાત બતાવવાની નહીં. સરકારી ભીડ હોય, ત્યાં જવાનું નહીં, લોકો ભીડ કરે તો બિન્ધાસ્ત જવાનું ! લોકો લગ્નમાં નાચે તો તેની બોચી પકડવાની, મેળાવડાઓમાં જાય તો વાઇરસને ચોંટી પડવાની પૂરી સત્તા. વાઇરસ માટે નિયમ એક જ ! લોકોને છોડવાના નહીં ને સરકારને છેડવાની નહીં. એ કરે તે સવા વીસ ને લોકો કરે તો ચારસો વીસ ! ડિસિપ્લિનમાં તો સરકાર જ રહે છે. એ માસ્ક પહેરે છે. એ (એન્ટિ?)સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ પાળે છે. એ ચૂંટણીસભા કરે છે ત્યારે ચલિયું પણ ફરકતું નથી. જ્યારે લોકો ભીડ કરે છે તો ચલિયું જ ફરકતું નથી, બાકી, બધું જ ફરકે છે. કમિશનર કે કોર્ટ, સૌ સરકારી દલાલોને એમ જ છે કે રોગ તો લોકો જ ફેલાવેછે ને સરકારને બિચારીને અમથી જ બદનામ કરે છે.
આમ પણ કોરોના હવે થાક્યો છે. તેને ચેતવણી છે કે દિવસે ધંધો થવા દેવાનો. ગમે ત્યાં ઘૂસી નહીં જવાનું. રાત્રે જ ફેલાવાનું, કારણ ત્યારે કરફ્યુ હોય. આમ પણ તેને રાત્રે બહુ દેખાતું નથી એટલે કરફ્યુ વખતે બહુ બહાર જતો જ નથી.
આપણા સરદાર પહેલાં લોખંડી હતા, હવે ખરેખરા લોખંડના છે, તે પણ ટોપ ઓફ ધ વર્લ્ડ ! તેટલાથી સંતોષ ન થયો તો મોટેરા સ્ટેડિયમ પણ સરદારી બનાવ્યું, પછી થયું કે લોખંડી સરદાર ઓલરેડી વર્લ્ડ બેસ્ટ તો છે જ! તેમાં પાછું સ્ટેડિયમ પણ સરદારી? બહુત નાઈન્સાફી હૈ. કિતને આદમી થે? સરદાર, દો. સ્ટેટ એક ઔર સરદાર દો? બહુત નાઇન્સાફી હૈ. વેલ, સરદાર ગમે તેવા બેસ્ટ હોય તો પણ, છપ્પનની છાતી તો એમની નહીં જ ને! એટલે સરદાર અ-સરદાર થયા ને સ્ટેડિયમ છપ્પનની છાતી સાથે ખૂલ્યું. ખૂલવું જ જોઈએને! લોકો અંદર ને ચાની કિટલી બહાર, એ તો ચાલે જ કેમ? સ્ટેડિયમ ખૂલ્યું એ સાથે જ છપ્પનની છાતીવાળા સિત્તેરેક હજાર પ્રેક્ષકોની હાજરીમાં ટી 20ની બબ્બે મેચ રમાઈ. એમ ત્યારે ! છપ્પનની છાતીવાળું સ્ટેડિયમ છે જ એવું કે પૂરું સ્ટેડિયમ ભરાય તો પણ કોરોનાની તાકાત નથી કે ચૂં કે ચાં કરે? આમ કોઈનું નામે ચડાવી લેવાનું સહેલું નથી, પણ સરકાર અસરકારક બહુ એટલે કોરોનાની જરા ય બીક રાખ્યા વગર સૌ ખેલ્યા. સરકાર બહાદુર પણ બહુ. રસી મારતી જાય ને ચૂંટણી ખેલતી જાય. ચોમેર કમળ, કમળ થઈ રહ્યું. લોકો લગ્નમાં નાચ્યા ને વિજય સરઘસમાં પણ મહાલ્યા. એમાં એટલો ગુલાલ ઊડયો કે ધૂળેટીમાં ઉડાડવા ધૂળ જ બચી. એ જ કારણે ધૂળેટી પર તવાઈ આવી.
પણ લોકો એમ ગાંઠે? તેમને તો બરાબરની ચાટી ગઈ ! ચૂંટણીમા ભીડ થઈ તે ચાલ્યું, સ્ટેડિયમમાં છપ્પનની છાતી ધડકી તેનો વાંધો ન પડ્યો ને ધૂળેટી જ નડી? ધીસ ઈઝ નોટ ફેર ! આટલી બધી ભાભીઓ ને ભાભાઓ રંગાયા વગર રહે એ તો ચાલે જ કેમ? સવાલ એ છે કે કોરોના ચૂંટણીથી ફેલાયો કે ક્રિકેટથી? લગ્નથી ફેલાયો કે મેળાવડાથી? જો ચૂંટણી ના રોકાઈ, ક્રિકેટ ના રોકાઈ, લગ્ન ના રોકાયાં તો ધૂળેટી રોકવાનો શો અર્થ? ત્યાં સરકાર “નીતિ”પૂર્વક બોલી, અક્કલ વગરની વાત ના કરો. મહારાષ્ટ્રમાં ચૂંટણી ન હતી ને ક્રિકેટ પણ ન હતી, તો પણ ત્યાં કોરોના વકર્યો જ ને ! એમ તો સુરતમાં પણ કોરોના વકર્યો છે, ત્યાં કઈ ક્રિકેટ રમાડાઈ? વાત તો સાચી. માનો કે ના માનો, પણ સરકારે વાત તો અક્કલવાળી કરી છે. સરકાર જાણે છે કે અમદાવાદમાં મેચ રમાય તો અમદાવાદ જ અભડાય, એમાં પણ સ્ટેડિયમમાં હોય એટલા જ ! તે કૈં આખા અમદાવાદમાં ના ફેલાય. આ તો પોળની મેચ હતી, એને જોવા સુરત વડોદરાથી લોકો ગાંઠના ખર્ચીને થોડા જ આવે? એટલે મેચમાં લોકો ગયા તેથી કોરોના વકર્યો એ વાત જ ખોટી ! સારું છે કે સરકાર એમ નથી માનતી કે સરકાર દિલ્હીમાં છે, એ કૈં અમદાવાદમાં નથી તો એની વાત અહીં શું કામ માનવાની? છેને કમાલ ! બુદ્ધિ બધાંમાં હોય, પણ સામાન્ય બુદ્ધિ બધામાં સામાન્ય હોય જ એવું નથી. ટૂંકમાં, સરકારને એવું લાગે છે કે ગુજરાતમાં કોરોના, ક્રિકેટ કે ચૂંટણીથી નથી ફેલાયો. બીજા શબ્દમાં કહેવાનું એ કે જે કારણોથી મહારાષ્ટ્રમાં ફેલાયો એ જ કારણોથી ગુજરાતમાં પણ ફેલાયો. વાઉ, ક્યા બાત હૈ? તો, સાહેબો, એ કારણો શોધીને પગલાં ભરવાને બદલે લોકોની પથારી શું કામ ફેરવો છો? કમિશનર કે કોર્ટ તો લોકોને એમ કહીને ભાંડે છે કે લોકો ટોળે વળે છે ને માસ્ક નથી પહેરતાં એટલે કોરોના વકર્યો છે.
સરકારના કહેવા પ્રમાણે સિત્તેર હજાર માણસો માસ્ક વગર સ્ટેડિયમમાં હોવા છતાં કે ચૂંટણીની ભીડ કે વિજય સરઘસને કારણે કોરોના ન ફેલાયો હોય તો એક જણના માસ્ક ન પહેરવાથી કોરોના ફેલાય કેવી રીતે? તો એને દંડવાનો શું મતલબ? કે આખો વેપલો એકલદોકલને દંડીને તિજોરી ભરવાનો જ છે? સવાલ તો એ પણ છે કે કોરોના ક્રિકેટથી નથી ફેલાયો તો પાછલી મેચ પ્રેક્ષકો વગર કેમ રમાડાઈ? ત્યારે પણ આખું સ્ટેડિયમ ભરી શકાયું હોતને !
સાચું ખોટું તો સરકાર જાણે, પણ તેણે એટલું તો સાબિત કરી જ દીધું છે કે કોરોના સમૂહમાં ફેલાતો નથી. એ સરકારની જ શોધ છે કે કોરોના સમૂહ નહીં, એકલદોકલ ફેલાવે છે. તે વગર સમૂહને સરકાર માફીમાં ને એકલદોકલને ફીમાં રાખે? વેલ ડન, સરકાર માઈબાપ, વેલ ડન ! કીપ ઈટ અપ !
0 0 0
e.mail : ravindra21111946@gmail.com
પ્રગટ : ‘આજકાલ’ નામક લેખકની કટાર, “ધબકાર”, 26 માર્ચ 2021