કેવડિયા જતી
આગગાડીઓ
ખેતરોને વિંધતી
ખેડૂતોને હાથ હલાવતી
દોડતી 
ધરતીની સોડમ ફેલાવતી
સરદારના ચરણે આવી પૂગી
પણ
સરદારના પ્રિય
શ્રમિક ખેડૂત તો
દિવસોથી
કડકડતી ઠંડીમાં
સરદાર માર્ગે
માગે છે અધિકાર
સરદારની મૂર્તિ કરતાં તો
મૂર્તિમંત થયા
સરદાર ખેડૂત ચહેરે !

૧૯/૧/૨૧

અમેરિકાના ૪૬મા રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીને આખરી મહોર (સર્ટિફિકેશન) મારવા માટે છઠ્ઠી જાન્યુઆરીએ મળેલી અમેરિકાની પ્રતિનિધિ સભાની બેઠક દરમિયાન, સેવામુક્ત રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના સમર્થકોએ રાજધાની વોશિંગ્ટનમાં કેપિટલ હિલ (સંસદ ભવન) પર ચઢાઈ કરીને તેને જે રીતે ચાર કલાક બાનમાં લીધું અને હિંસા મચાવી, તે ઘટના અમેરિકાના ઇતિહાસમાં કાળા દિવસ તરીકે દર્જ થશે. એક રીતે તો એ નવનિર્વાચિત રાષ્ટ્રપતિ જો બાઈડેનનો તખ્તાપલટનો જ પ્રયાસ હતો. પ્રતિનિધિ સભા ચૂંટણીનાં પરિણામો પર સર્ટિફિકેશન જારી કરે, એટલે એક રાષ્ટ્રપતિની ઘરવાપસી અને બીજા રાષ્ટ્રપતિનો વ્હાઈટ હાઉસ પ્રવેશ અધિકૃત રીતે નક્કી થઇ જાય.

ટ્રમ્પ તો પહેલા જ દિવસથી ચૂંટણીનું પરિણામ સ્વીકારતા ન હતા, અને તેમણે તેમના સમર્થકોને છઠ્ઠી જાન્યુઆરીએ કેપિટલ હિલ પર કૂચ કરવાની હાકલ કરી જ રાખી હતી. તેમાં જ અસંખ્ય સમર્થકો અમેરિકન સંસદ પર શબ્દશઃ ચઢી ગયાં અને અમુક છેક અંદર સુધી ઘુસી ગયાં. એમાં ચાર કલાક સુધી જે અફરાતફરી મચી, તેમાં ચાર લોકોનાં મોત પણ થઇ ગયાં.

રાષ્ટ્રપતિના ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન, ૨૪ સપ્ટેમ્બરે એક પત્રકારે ટ્રમ્પને પૂછ્યું હતું કે ચૂંટણી પરિણામો પછી "તમે શાંતિપૂર્ણ રીતે સત્તાના હસ્તાંતરણની ખાતરી આપશો?" ત્યારે તેમણે કહ્યું હતું, "એ તો જોવું પડશે. એમ હસ્તાંતરણ નહીં થાય. તમને તો ખબર જ છે કે હું ટપાલથી મત માટે સખત ફરિયાદ કરી રહ્યો છું. આ મતો દુર્ઘટના છે.”

પરિણામો વિરુદ્ધમાં ગયાં, તો ટ્રમ્પ વ્હાઈટ હાઉસ છોડવાના મૂડમાં નથી તેવી આશંકાઓ ઓર પ્રતિક્રિયા આપતાં, અમેરિકન કોંગ્રેસના સૌથી જૂના અપક્ષ સેનેટર બર્ની સેન્ડરે એક ભાષણમાં કહ્યું હતું કે, “મેં સપનામાં પણ વિચાર્યું ન હતું કે હું તમારી સમક્ષ ક્યારે ય આ વિષય પર ચર્ચા કરીશ; રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ ચૂંટણી હારી જશે, તો ચૂપચાપ ખુરશીમાંથી ઊતરી જશે? આ ચૂંટણી ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને જો બાઈડેન વચ્ચે નથી. આ ચૂંટણી ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને લોકશાહી વચ્ચે છે – અને એમાં લોકશાહીનો વિજય થવો જ જોઈએ.”

છઠ્ઠી જાન્યુઆરીએ કેપિટલ હિલમાં દુનિયાએ જે દ્રશ્યો જોયાં, તે લોકશાહી માટે શરમજનક હતાં. નવનિર્વાચિત જો બાઈડેને કહ્યું કે, “આ વખતે આપણા લોકતંત્ર પર હુમલો થયો છે. મને આશા ન હતી કે અમેરિકાએ આવો દિવસ જોવો પડશે. સ્વતંત્રતાના ગઢ, ગણતંત્રમાં મંદિર કેપિટલ હિલ પર આવો હુમલો આધુનિક સમયમાં ક્યારે ય જોવા નથી મળ્યો.”

ટ્રમ્પની જ રિપબ્લિકન પાર્ટીના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ જ્યોર્જ ડબ્લ્યુ. બુશે તો ત્યાં સુધી કહ્યું કે આવું તો બનાના રિપબ્લિકમાં થાય. તેમણે કહ્યું કે ચૂંટણી પછી અમુક રાજનેતાઓએ અપનાવેલા વ્યવહાર અને આપણી સંસ્થાઓ, સંસ્કૃતિ અને કાનૂની એજન્સીઓનું સન્માન નહીં જાળવવાની વૃત્તિને લઈને હું હેરાન છું. ચૂંટણીનાં પરિણામોનો આ રીતે વિરોધ તો બનાના રિપબ્લિકમાં થાય, આપણા લોકતાંત્રિક રિપબ્લિકમાં નહીં.” ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ જીમી કાર્ટર, બરાક ઓબામા અને બિલ ક્લિન્ટને પણ આ ઘટનાને શરમજનક ગણાવી હતી. એ જ રીતે દુનિયાના અનેક વડાઓએ લોકશાહીના આવા વસ્ત્રાહરણની તીવ્ર ટીકા કરી હતી.

બુશે જે ‘બનાના રિપબ્લિક’ શબ્દનો ઉલ્લેખ કર્યો છે તે રસપ્રદ છે. બનાના રિપબ્લિક આમ તો પોલિટીકલ સાયન્સનો શબ્દ છે, પરંતુ તેનો જન્મ સાહિત્યમાં થયો હતો. બનાના રિપબ્લિક એટલે એવો દેશ જેની સરકાર કોઈ કાનૂન કે નિયમને માનતી ન હોય, અને મન ફાવે તેવી રીતે રાજ ચલાવે. ૨૦મી સદીમાં વસાહતી (કોલોનિયલ) તાકાતોમાંથી આઝાદ થયેલા ઘણા રાષ્ટ્રોમાં વિદેશી તોતિંગ કંપનીઓના પ્રભાવવાળા બનાના રિપબ્લિકનાં લક્ષણો હતાં. જેમ કે માલદીવ્સમાં રિસોર્ટ કંપનીઓનો દબદબો હતો અને ફિલિપાઇન્સમાં તમાકુ કંપનીઓનું રાજ ચાલતું હતું. એક જમનામાં સ્વતંત્ર હવાઈ રાજ્ય શેરડી પકવતા અમેરિકાના ખેડૂતોનું ખંડિયું હતું. તેનું બંધારણ તો ‘બોયોનેટ બંધારણ’ તરીકે ઓળખાતું હતું, કારણ કે તેમાં જોરજબરદસ્તી કરવાની જોગવાઈ હતી (બોયોનેટ એટલે બંધૂક).

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ જેના સભ્ય છે તે રિપબ્લિકન પાર્ટીનું નામ લઈને, શેલ્ડોન રેમ્ટોન અને જોહ્ન સ્ટાઉબ નામના બે લેખકોએ ૨૦૦૪માં, ‘બનાના રિપબ્લિકન્સ’ નામનું પુસ્તક લખ્યું હતું. તેમાં તેમણે કહ્યું હતું કે જમણેરી રિપબ્લિકન પાર્ટી અને મીડિયા, લોબી સંસ્થાઓ અને ચૂંટણી તંત્રમાં બેઠેલા તેના સમર્થકો ભિન્નમત અને બહુપક્ષીય રાજનીતિને ખતમ કરી રહ્યા છે. ૨૦મી સદીના ધુઆંધાર નવલકથાકાર ગેબ્રિયલ ગાર્સિયા માર્કેજે, તેમની મહાન નવલકથા ‘વન હન્ડ્રેડ યર્સ ઓફ સોલિટ્યુડ’માં ફળફળાદિનો વ્યવસાય કરતી વિદેશી કંપનીઓ કેવી રીતે સ્થાનિક રાજ્યની ભ્રષ્ટ સરકાર સાથે મળીને તેના રહેવાસીઓને લૂંટે છે તેની વાત લખી હતી.

મજાની વાત એ છે કે બનાના રિપબ્લિક શબ્દ અને તેની ધારણાનો ઉદય જ અમેરિકામાંથી થયો છે. સેન્ટ્રલ અમેરિકન રાષ્ટ્ર હોન્ડુરાસ એક જમાનામાં કેળાં (બનાના) પકવવા માટે પ્રખ્યાત હતું. ૨૦મી સદીની શરૂઆતમાં, અમેરિકામાં કેળાંની ખેતી થતી ન હતી, પણ તેની ડિમાન્ડ ખૂબ હતી. તે વખતે અમેરિકાની કુયામેલ ફ્રૂટ કંપનીના માલિક સામ ઝેમુર્રેએ હોન્ડુરાસમાં કેળાં પકવવા માટે ૧૫,૦૦૦ એકર જમીન ખરીદી હતી.

આ સામ ઝેમુર્રે એટલો વગદાર વેપારી હતો કે તેણે હોન્ડુરાસના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ મેન્યુઅલ બોનિલ્લા અને અમેરિકાના ભાડૂતી જનરલ લી ક્રિસમસ સાથે સાંઠગાંઠ કરીને હોન્ડુરાસની લોકતાંત્રિક સરકારને ઉથલાવીને લશ્કરી શાસન બેસાડ્યું હતું. લી ક્રિસમસ હોન્ડુરાસના સૈન્યનો કમાન્ડર બન્યો હતો અને અમેરિકન સરકારે પાછળથી તેને હોન્ડુરાસનો એલચી નીમ્યો હતો.

૧૯મી સદીના અમેરિકન લેખક ઓ. હેન્રીએ તેમના વાર્તાસંગ્રહ ‘કેબેજીસ એન્ડ કિંગ્સ’ (૧૯૦૪)માં પહેલીવાર બનાના રિપબ્લિક શબ્દ વાપર્યો હતો. ઓ. હેન્રી અમેરિકાની એક બેંકના કેસમાંથી બચવા માટે થઈને હોન્ડુરાસની એક હોટેલમાં છ મહિના સુધી છુપાઈને રહ્યા હતા. ત્યાં તેમણે જોયું હતું કે સરકાર અને વેપારીઓ ભેગા મળીને કેવું નિરંકુશ તેમ જ શોષણખોર રાજ ચલાવે છે. ત્યાંના અનુભવ પરથી તેમણે બનાના રિપબ્લિક શબ્દ બનાવ્યો હતો.

આવી જ હાલત કેળાંની નિકાસ પર નભતા બીજા એક સેન્ટ્રલ અમેરિકન રાષ્ટ્ર ગ્યુટેમાલાની થઇ હતી. અમેરિકન સરકારના આશીર્વાદથી અમેરિકાની તોતિંગ યુનાઇટેડ ફ્રુટ કંપનીએ સસ્તાં કેળાં મેળવવા માટે થઈને ગ્યુટેમાલાની સરકારમાં પોતાનો પ્રભાવ વધાર્યો હતો અને ૩૫ વર્ષ સુધી તેના ગૃહયુદ્ધમાં અમેરિકા દખલઅંદાજી કરતુ રહ્યું હતું.

હોન્ડુરાસ અને ગ્યુટેમાલા આજે પણ જમીન અને સંપત્તિની અસામાન વહેંચણીના કારણે ગરીબીમાં સબડી રહ્યાં છે. એ પાપ અમેરિકાની બનાના રિપબ્લિક નીતિનું છે. બનાના રિપબ્લિક શબ્દ પછી તો ઈદી અમીનના યુગાન્ડા, મોહમ્મદ ગદ્દાફીના લીબિયા અને કાર્લોસ મેનેમના આર્જેન્ટીનાને ઓળખવા માટે પણ વપરાતો આવ્યો છે.

ટ્રેજડી તો જુવો. આજે જે બનાના રિપબ્લિક શબ્દ ટ્રમ્પના શાસન માટે વપરાય છે, તે જ ટ્રમ્પે ૨૦૧૬માં રાષ્ટ્રપતિપદના ચૂંટણી પ્રચારમાં કહ્યું હતું, “આ ચૂંટણી એ નક્કી કરશે કે આ દેશ સાચા અર્થમાં મુક્ત દેશ રહેશે કે પછી તોતિંગ ડોનેશનો અને વિદેશી સરકારોના અંકુશ હેઠળનો ભ્રષ્ટ બનાના રિપબ્લિક બનીને રહી જશે.”

ટ્રમ્પનો કાર્યકાળ બનાના રિપબ્લિકના ઉલ્લેખથી શરૂ થયો હતો. તેનો અંત થયો ત્યારે પણ બનાના રિપબ્લિકને જ યાદ કરવામાં આવ્યું. બાય ધ વે, ગુજરાતીમાં બનાના રિપબ્લિકને દલા તરવાડીનું ખેતર કહેવાય.

પ્રગટ : ‘બ્રેકીંગ વ્યુઝ’ નામક લેખકની સાપ્તાહિક કોલમ, ‘સંસ્કાર’ પૂર્તિ, “સંદેશ”; 17 જાન્યુઆરી 2021 

આપણે બધાં જાણીએ છીએ કે દેશ આઝાદ થયો ત્યારે રાષ્ટ્રપતિ રાજેન્દ્ર પ્રસાદ હતા, વડા પ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુ હતા ને ગૃહ મંત્રી સરદાર પટેલ હતા. એ સાચું કે વડા પ્રધાન સરદાર બન્યા હોત તો દેશની સ્થિતિ જુદી હોત, પણ એ ન થયું. સરદારને અન્યાય થયો એવું માનનારો એક વર્ગ આજે પણ છે, પણ ગમે તેટલું જુદું વિચારીએ તો પણ તે વખતે કૉન્ગ્રેસનું શાસન હતું એ હકીકત છે ને એ શાસન, વચ્ચેનાં થોડા વર્ષ બાદ કરીએ તો 2014 સુધી રહ્યું. એ પછી ભા.જ.પ.ની સરકાર આવી ને એને એમ લાગ્યું કે સરદારને અન્યાય થયો છે તો સરદારને પુન: સ્થાપવાના પ્રયત્નો થયા ને તેની સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી દ્વારા વૈશ્વિક સ્તરે પુન: પ્રતિષ્ઠા પણ થઈ.

કાલથી છ રાજ્યોમાંથી કેવડિયા સુધીની નવી આઠ ટ્રેનને વડા પ્રધાન દ્વારા લીલી ઝંડી અપાઈ. ભા.જ.પ. સરકારની એ મુદ્દે ભૂરી ભૂરી પ્રશંસા કરવાની રહે કે તેણે કૉન્ગ્રેસી હોવા છતાં સરદારને વૈશ્વિક સ્તરનું ભરપૂર માન આપ્યું. આવી અપેક્ષા કૉન્ગ્રેસ પાસેથી ન રખાય. એ જુદી વાત છે કે પેસેંજર ટ્રેનો શરૂ નથી થતી ને આઠ આઠ નવી ટ્રેનો કેવડિયા ખાતે ઠાલવવાનું શરૂ થયું છે. એ સારી વાત છે કે સરકારે કામધંધા તો ચાલુ કરી દીધા છે, પણ ટ્રેનો શરૂ ન થવાને કારણે અપડાઉન કરનારા હજારો લોકો નોકરીએ જતાં પહેલાં જ હાંફી જાય છે ને એનું બધું ભારણ સરકારી ને ખાનગી બસો પર આવે છે. નોકરીએ જવા માટે એક એક કિલોમીટર લાંબી લાઇનમાં ઊભા રહેવું પડે છે એ હકીકત છે. ઇચ્છીએ કે આ સ્થિતિમાં સુધારો થાય.    

કૉન્ગ્રેસે દાયકાઓ સુધી કેન્દ્રમાં સત્તા ભોગવી ને વંશવાદ ચલાવ્યો. એમાં દેવેગૌડા ને મનમોહનસિંહ જેવા વડા પ્રધાન પણ આવ્યા, પણ તેમનો પ્રભાવ પડવો જોઈએ એટલો પડ્યો નહીં. દેવેગૌડા જેવા મહાવિદ્વાન વડા પ્રધાનનો આ દેશ અને કૉન્ગ્રેસ લાભ ના લઈ શક્યાં કમનસીબી છે. વિશ્વકક્ષાના અર્થશાસ્ત્રી આ દેશમાં હોવા છતાં મનમોહનસિંહ તેમના જ પક્ષ દ્વારા દુષ્પ્રભાવમાં રહ્યા એ પણ કેવું?

એક સમય એવો આવ્યો કે ઇન્દિરા ઈઝ ઈન્ડિયા – સૂત્ર પ્રચારમાં આવ્યું. ઇન્દિરાના કાળમાં જ 26 જૂન, 1975થી ઈમરજન્સી દેશભરમાં લાગુ થઈ ને દેશને કાળી ટીલી લાગી. મનમોહન પાસે ઇન્દિરાનો અવાજ હોત અને ઇન્દિરા પાસે મનમોહનનો સંયમ હોત તો પણ વાત જુદી હોત. જો કે એ વાત કરવાનો હવે અર્થ નથી, કારણ ઘડિયાળ હવે અવળું ફરે એવી શક્યતા નથી, પણ એક વાત છે કે આખા દેશમાં એક સમયે કૉન્ગ્રેસી સરકાર હતી ને આજે એ જ કૉન્ગ્રેસનાં વળતાં પાણી છે ને હવે કૉન્ગ્રેસ પાણી વગરની થાય તો નવાઈ નહીં. આઝાદી કાળથી સત્તા ભોગવતી કૉન્ગ્રેસ આજે પડી ભાંગી છે ને વિપક્ષમાં બેસતો ભા.જ.પ. આજે સત્તા પર છે. વાજપેયી જેવા એક ઉત્તમ વડા પ્રધાન ભા.જ.પે. આપ્યા ને એથી પણ વધારે દબદબો એક ગુજરાતી નરેન્દ્ર મોદીનો વડા પ્રધાન તરીકે આજે છે. સાચું તો એ છે કે સમયનું ચક્ર ફરે છે ને તે ઉપરનીચે કરતી વખતે કોઇની શરમ રાખતું નથી.

ઇન્દિરા ઈઝ ઈન્ડિયા-ની જેમ મોદી ઈઝ ઈન્ડિયા – થાય તો નવાઈ નહીં, પણ, લોકશાહીમાં વ્યક્તિ નહીં, દેશ સૌથી ઉપર રહે એ અપેક્ષિત છે. એવું જરા પણ નથી કે ભા.જ.પ.ની સરકારે કૈં કર્યું નથી. નોટબંધીનો શો ફ્લોપ થયો હોય તો પણ મોદીએ દેશ-વિદેશમાં ભારતનો ધ્વજ માનભેર લહેરાવ્યો છે તેની ના પાડી શકશે નહીં. સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક, 370ની નાબૂદી, વિદેશી રોકાણ ને વિદેશી કંપનીઓ કે યુનિવર્સિટીને અહીં સક્રિય થવાનું આમંત્રણ, કોરોના સામે રસીકરણ પ્રોજેકટ જેવાં ઘણાં કામો સરકારને નામે છે જ ! કેટલાકમાં બફાયું પણ છે. ચીનની કનડગત સામે સરકારે સખત વાંધો ઉઠાવીને વિશ્વનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. ચીની એપ બંધ કરીને અને ચીન સાથેના કોન્ટ્રાક્ટ રદ્દ કરીને ચીનને વિચારવાની સરકારે ફરજ પાડી છે, તો બુલેટ ટ્રેનનો મસમોટો રેલવે પ્રોજેક્ટનો કોન્ટ્રાક્ટ 2021ની શરૂઆતમાં જ ચીનને સોંપીને ચીન સામેનો વિરોધ કેટલો પોકળ છે તે પણ સાબિત કર્યું છે. એક તરફ ચીને કોરોના આખા વિશ્વમાં ફેલાવ્યો હોય, ભારત સાથે અનેક વખત સરહદી ચેડાં કર્યાં હોય ત્યારે ભારત સરકાર ચીનને રેલવે કોન્ટ્રાક્ટ આપીને લાભ ખટાવે એ કોઈ રીતે યોગ્ય નથી.

સરકારે અમુક મર્યાદામાં શો બિઝનેસ કરવો પડે એ સમજી શકાય, પણ દેશમાં જ દેખાડો કરવાનો તો અર્થ નથીને ! આ દેખાડો વડા પ્રધાન સુધી હોય તો કૈંકે ક્ષમ્ય, પણ તેનો લાભ રાજ્યના મુખ્ય મંત્રીઓ કે મેયરો પણ ઉઠાવતા હોય તો ક્યાંક તો મર્યાદા રાખવાની રહેને ! રોજ જ મોદીની સાથે રૂપાણી પણ “રૂપ” છલકાવ્યા કરે તો પ્રજાને કંજક્ટિવાઈટિસ થવાનો ભય રહે એવું નહીં?

ભા.જ.પ.નો કે તેના આદર્શોનો અહીં જરા પણ વિરોધ નથી, પણ તેના સત્તાધીશોમાં જે છાક વર્તાય છે તે અંગે ઉપલા સ્તરે ગંભીરતાથી વિચારવાની જરૂર છે. બધા કાયદા કાનૂનો પ્રજાને જ લાગુ પડે ને ભા.જ.પ.ને તેમાંથી મુક્તિ હોય એવું તો ના હોયને ! કે ભા.જ.પ.નો સભ્ય પ્રજામાં ન ગણાય એમ સમજવાનું છે? ભા.જ.પ.નો હોદ્દેદાર હોય એટલે વિવાહમાં હજારો માણસોને બોલાવી શકે ને સાધારણ માણસને પોલીસ નિયમો બતાવે એ યોગ્ય છે? ભા.જ.પ.ની રેલી ને તેનાં સરઘસો કોરોનાની ગાઈડલાઇન્સથી અલગ ગણવાના છે? એને સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ કે માસ્ક પહેરવામાંથી મુક્તિ અપાઈ હોય એવું તો જાહેર થયું નથી, તો આ ભેદભાવ કેમ?

કોણ જાણે કેમ પણ સાધારણ ભા.જ.પી. કાર્યકર પણ ભેજામાં રાઈ રાખીને ફરતો હોય છે ને એમાં સ્થિતિ ચા કરતાં કિટલી ગરમ-ની વિશેષ છે. તાજો જ દાખલો એક ભા.જ.પી. ધારાસભ્યનો છે. ધારાસભ્ય સુધારાસભ્ય હોય તો ગમે, પણ એવું ઓછું જ છે. સુરતના એક ધારાસભ્યે ભા.જ.પી. કાર્યકરોને એવી ધરપત આપી કે પોલીસ રોકે તો એને પેજ કમિટીનું કાર્ડ બતાવી દેજો ને પછી પણ ન માને તો મને ફોન કરજો. શહેરમાં કેટલાક સમયથી પેજ કમિટીનું કામ ચાલે છે ને એ કામ કરનારને પેજ કમિટી પ્રમુખનું કાર્ડ આપવામાં આવે છે. એ સંદર્ભે ભા.જ.પી. ધારાસભ્યે પોતાને ફોન કરવાની ડિંગ મારી.

સારી વાત છે કે ભા.જ.પી. કાર્યકરો સક્રિય છે ને તે સારી રીતે કામ કરી શકે એ માટે તેને કાર્ડ આપવામાં આવ્યા છે. એમાં પોલીસની કનડગત થાય તો ધારાસભ્યે કહ્યું કે પોલીસને કાર્ડ બતાવી દેજો ને પછી પણ પોલીસ ન માને તો ફોન કરજો. આવી શેખી મારવાના જે સૂચિતાર્થો છે તેનાથી પ્રજામાં ખોટા મેસેજ જાય તેમ છે. જેમ કે ભા.જ.પી. કાર્યકર બધાં વિધિવિધાનોથી પર છે, એમનું પોલીસો પણ કૈં બગાડી ન શકે, બગાડે તો ધારાસભ્ય એને ઠેકાણે કરી શકે વગેરે ….

પહેલો પ્રશ્ન તો એ થાય કે ભા.જ.પી. કાર્યકર પક્ષનું કામ કરે તો તેને પોલીસ રોકે શું કરવા? પોલીસો કાનૂની કામોને પણ રોકે એવી દહેશત રાખવાનું એ ધારાસભ્યને કયું કારણ છે? પોલીસ રોકે તો કયા સંજોગોમાં? માસ્ક ન પહેર્યું હોય કે સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ ન જળવાતું હોય કે રાત્રિ કરફ્યુમાં કાર્યકર કામ કરતો હોય તો પોલીસ રોકે. એમ રોકવાનું ગેરકાનૂની તો નથી ! પોલીસે એ કરવાનું કામ છે ને એ કરે ને કોઈ કાર્યકરને રોકે તો ધારાસભ્ય તેને બચાવવાની વાત કરે તે વાજબી છે? પોલીસને કામ કરતાં રોકવાનો કે તેને તેની ફરજથી વિમુખ કરવાનો ધારાસભ્યને અધિકાર ખરો? રાત્રિ કરફ્યુ દરમિયાન ભા.જ.પ.નો કાર્યકર પક્ષનું કામ જાહેરમાં કરે તો તે ગુનો છે. એવો ગુનો, કાર્યકરને તે ભા.જ.પી. હોવા માત્રથી ક્ષમ્ય નથી. બીજી વાત એ કે રાત્રિ કરફ્યુ દસ પછી શરૂ થાય છે ને સવારે છ સુધી હોય છે. એ સમય દરમિયાન પેજ કમિટીનું કામ થતું હોવાનો સંભવ નથી, તો પોલીસને રોકવાનું કયું કારણ રહે તે નથી સમજાતું. કયા હેતુથી ધારાસભ્યે કાર્યકરોની ઢાલ બનવાનું સ્વીકાર્યું તે સ્પષ્ટ નથી. એમ લાગે છે કે ધારાસભ્યે પોતાનો રૂવાબ છાંટવા જ આવી વાત કરી છે.

આવું ઘણાં કાર્યકરોમાં, કોર્પોરેટરોમાં, ધારાસભ્યોમાં, સાંસદોમાં, મંત્રીઓમાં જોવા મળે છે. આ યોગ્ય નથી. ગમે એવી મહાસત્તાઓ અહંકારમાં આથમી ગઈ છે ને એના ઢગલો દાખલાઓ આપણી પાસે છે. સત્તાનો દુરુપયોગ સારાં પરિણામો આપતો નથી એ ભા.જ.પ. સિવાય કોણ વધારે સારી રીતે કહી શકે એમ છે? સરમુખત્યારો પ્રજાને નકારીને લાંબું ટકી શક્યા નથી ને લોકશાહીમાં પ્રજા સર્વોપરી છે એવું જે સત્તાધીશો નથી સ્વીકારતા તેને પ્રજા પણ સ્વીકારતી નથી. પ્રજા જે સત્તાની ભક્તિ કરે છે તેને લાયક સત્તાએ બનવું પડે ને ન બને તો ભક્તો ઈશ્વર બદલી નાખે છે તો કોઈ પણ સત્તા તે શી વિસાતમાં ? સત્તા સાનમાં સમજે તે જરૂરી છે ને ના સમજે તો સમય સમજાવશે. ઈચ્છીએ કે ભા.જ.પી. સત્તાધીશો કોઈ વહેમમાં ન રહે ને વિવેક ને પ્રમાણ ભાન ન ચૂકે.

0 0

e.mail : ravindra21111946@gmail.com

પ્રગટ : ‘આજકાલ’ નામક લેખકની કટાર, “ધબકાર”, 18 જાન્યુઆરી 2021