હેં! કોરોના! કોવીડ-૧૯!
એ વળી કઈ બલાનું નામ છે?
વાયરસ છે. અત્યંત ચેપી. જીવલેણ.
ગરીબ, અમીર, અબાલ, વૃદ્ધ;
ઊંચ, નીચ, કોઈ ભેદ ના કરે.
ત્રાટક્યો! અચાનક! આશ્ચર્ય.
મટશે? કયો ઉપચાર? પ્રશ્ન.
મને, એમને, દીકરાને, અલ્પ વિરામ.
૭૬ દિવસે ગુજરી ગયા. પૂર્ણ વિરામ.
ઊંઘતા ઝડપ્યાં!
ક્યારે વિદાય લેશે?
નચિંત થયાં ત્યાં તો,
પુનઃઆગમન થઈ ગયું છે.
~
e.mail: rupaleeburke@yahoo.co.in
બે બિલાડી કંઈ બોલી નહોતી,
ઊંચે બેઠેલો જોયો નહોતો.
વાંદરો જાતે જ વચ્ચે પડ્યો.
ના, એમનેમ નહીં, મનસૂબો હતો,
બે બિલાડીને મૂર્ખ બનાવી,
મસમોટો નફો કમાવવાનો.
રોટલામાં મસમોટો નફો?
ઉદ્યોગો, બાંધકામ, શેરસટ્ટો,
કારખાના, હવાઈઅડ્ડા, બંદર …
એકાએક રોટલો કેમ દેખાયો?
મજૂર ને માલિક પેટ ખાતર
જ વેઠ કરે છે ને, ભાઈ મારા?
અસબાબ માગો એટલા,
કોઈ વાતની ખોટ નહીં તો ય,
દાનત બગડી, મારી તરાપ,
બિલાડીના રોટલા ઉપર,
લાવો, સરખા ભાગ કરી દઉં.
ના રે, કરી લઈશું બે ભાગ,
કરતાં જ આવ્યા છે ને હંમેશ,
છે શું એમાં કરામત એવી?
છે. જબરી કરામત. છે!
કરો રોટલાના બે ભાગ.
થયો ને એક નાનો ને
એક મોટો? મોટાનું એક
બટકું તોડું ને બની જાય
બન્ને હિસ્સા સરખા જુઓ.
ઓહ, વધુ કરડાઈ ગયું!
નાની ફાડ થઈ ગઈ મોટી.
કરડીને સરખા કરું.
જોતજોતામાં રોટલો ઓહ્યા.
બાપડી બેઉ આંટા મારે છે,
વાંદરાની વખારના હવે!
e.mail: rupaleeburke@yahoo.co.in
અફઘાનિસ્તાનની એક માત્ર દરવેશ વતનમાં સૌથી લાંબા પ્રવાસ પર નીકળવાની તૈયારી કરી રહી હતી કે તાલિબાને દેશ પર કાબૂ મેળવી લીધો. સૂફી દરવેશોને તાલીબાન ઈસ્લામના કાનૂનની વિરુદ્ધ માને છે. ફાહીમા મિરઝાઈ સામે નાસી છૂટવા સિવાય કોઈ રસ્તો ન હતો. એની કહાણી પર દસ્તાવેજી ફિલ્મ ૧૮ સપ્ટેમ્બરે BBC World News પર પ્રસારિત કરવામાં આવી.
૨૪ વર્ષીય ફાહીમાએ ગયા વર્ષે અફઘાનિસ્તાનની રાજધાની કાબુલમાં એ આશાએ સ્ત્રીઓ માટે 'શોહોદ આરેફાન' નામની ડાન્સ સ્કૂલ ખોલી હતી કે યુદ્ધથી ખરડાયેલા દેશમાં જ્યાં નૃત્યને લાંછન માનવામાં આવે છે તેની વિદ્યાર્થીનીઓને હતાશાનો સામનો કરવામાં મદદ મળે અને આંતરિક શાંતિ મેળવી શકે.
આજના અફઘાનિસ્તાનમાં ૧૩મી સદીમાં જન્મેલા કવિ જલાઉદ્દીન મોહમ્મદ રૂમી જેના પ્રણેતા હતા એવા "સેમા" નૃત્ય શીખવા ૨૦ જેટલી યુવાન સ્ત્રીઓ જોડાઈ હતી. પુરુષો પણ જોડાયા હતા. ઘુમરાતી મુદ્રા ધરાવતું આ નૃત્ય મુસ્લિમ દેશોમાં પ્રસરેલું છે અને દરવેશો સાથે સંકળાયેલું હોઈ લોકપ્રિય બન્યું છે.
અમેરિકાના જ્યોર્જ ફ્લોઈડના અંતિમ ઉદ્ગારો કાવ્ય જેવા છે એમ જ વતન છોડ્યાની પીડા વ્યક્ત કરતી ફાહિમાના શબ્દો પણ કાવ્ય જેવા જ લાગે છે :
જેવું મિલિટરી ઍરપ્લેન ઍરપોર્ટથી ઉપડ્યું અને મેં ઍન્જીનનો અવાજ સાંભળ્યો,
મને સમજાયું કે મારાં સઘળાં સ્વપ્ન ત્યાં દફનાવેલાં છે;
મારી સખી મારી પડખે હતી ને મેં એને પૂછ્યું,
કોના હાથમાં વતન સોંપીને જઈ રહ્યાં છીએ આપણે?
જે વતનમાં આપણે ભણ્યાં ને સ્વપ્ન સેવ્યાં,
કોના હસ્તક છોડી રહ્યાં છીએ?
ઘણાં કપરા દિવસો જોયા છે આપણે
પરંતુ આ દિવસ સૌથી કપરો છે
ખેર, આપણે હંમેશાં આગળ ધપતા રહ્યા છીએ
જેથી માથું ઊંચું રાખી શકાય.
તે જ કરી રહ્યા છીએ આ ક્ષણે આપણે.
આપણા આંસુ લૂછી, આપણી ભાંગેલી લાગણીઓ
અને ઘાયલ હૃદયને ભૂલીને ધપીએ છીએ આગળ ….
સ્રોત: www.bbc.com
e.mail: rupaleeburke@yahoo.co.in