SHORT STORIES

સુધા

રોહિત વઢવાણા
14-09-2019

પોતાની આદત મુજબ, સુધાએ સવારનો નિત્યક્રમ પતાવીને બાલ્કનીમાં રાખેલી ખુરસી પર બેસતાં ચાનો એક ઘૂંટ ભર્યો. માર્ચની શરૂઆત હતી. સૂરજ હજુ તપ્યો નહોતો. તેણે ટિપોઈ પર મૂકેલું સમાચારપત્ર ઉઠાવ્યું અને હેડલાઈન જોઈ ગઈ. સમાચારોમાં કઈ ખાસ રસ પડે તેવું લાગ્યું નહિ. આકાશમાં ઊડતાં પક્ષીઓ અને નીચે મેદાનમાં થતી ચહલપહલ જોતાં તેણે ચા પૂરી કરીને કપ સામે રાખેલી ટિપોઈ પર મૂકી દીધો.

સવારની આહ્લાદકતાને શ્વાસમાં ભરતાં તેણે ફરીથી છાપું ઉઠાવ્યું અને પાનાં ફેરવવા લાગી. અચાનક તેની નજર એક મોટા રંગીન ચોકઠામાં છપાયેલી જાહેરાત પર પડી. રિલાયેબલ કંપનીએ ગ્રેજ્યુએટ થયેલી, અંગ્રેજી બોલી શકતી હોય તેવી યુવતીઓ જોગ નોકરી માટે વોક-ઈન ઇન્ટરવ્યૂ રાખેલા. અગિયારથી પાંચ સુધી હોટેલ ક્રાઉન સ્ટારમાં ઉમેદવારોએ પોતાના બાયોડેટા અને સર્ટિફિકેટ સાથે જવાનું હતું.

રિલાયેબલ ગુજરાતની સૌથી મોટી કંપની હતી, અને તે માત્ર અનેકવિધ બિઝનેસ એક્ટિવિટી માટે જ નહિ, પરંતુ તેની સામાજિક ક્ષેત્રની પ્રવૃત્તિઓ માટે પણ જાણીતી હતી. કોર્પોરેટ સોશિયલ રિસ્પોન્સિબિલિટીની પ્રવૃત્તિઓ હેઠળ રિલાયેબલ કંપનીએ અનેક શાળાઓ, દવાખાનાઓ, વૃદ્ધાશ્રમો, પુસ્તકાલયો અને દેવાલયો બનાવેલાં. તેના ચેરમેન સમાજ સેવા માટે જાણીતા હતા અને તેનું નામ ખૂબ સમ્માનથી લેવાતું.

સુધાને થયું, ચાલ ઇન્ટરવ્યૂ આપી આવું. ગ્રેજ્યુએટ છું અને ઇંગ્લિશ તો કડકડાટ બોલું છું તો બીજું શું જોઈએ તેમને? નોકરીનો પૂર્વ અનુભવ માંગ્યો ન હતો તેની ખાતરી તેણે ફરીથી જાહેરાત વાંચીને કરી લીધી. સ્પષ્ટ લખેલું હતું - નો એક્સપિરિયન્સ રિક્વાયર્ડ. સુધાએ છાપું ટિપોઈ પર મૂકી દીધું અને આંખ પર આવતા ખુલ્લા વાળ હાથ વડે દૂર કર્યા. તેણે શાળાએ જવા નીકળતાં બાળકો અને તેને છોડવા જતાં પેરેન્ટ્સ પર પોતાની બાલ્કનીમાંથી નજર નાખી. સુધાના મનમાં વિચાર આવ્યો કે માવતર પોતાના છોરુંઓને કેટલી આશાથી ભણાવતાં હોય છે કે મોટા થઈને ખૂબ સફળ થાય અને સારી નોકરીએ લાગે.

ફરીથી તેને ઇન્ટરવ્યૂ અંગે ખ્યાલ આવ્યો, પણ હવે તેનું મન થોડું કોચવાયું. તે નક્કી નહોતી કરી શકતી કે એપ્લિકેશન લઈને ઇન્ટરવ્યૂ આપવા જવું કે નહિ. મનમાં એક વિચાર એવો આવ્યો કે 'ચાલ જતી આવું, બહુ બહુ તો ના કહી દેશે, બીજું શું?' પણ બીજો વિચાર હાવી થઇ રહ્યો હતો. 'શાને નાહકનો ધક્કો ખાવો. મોટા ભાગની નોકરીઓ તો આમે ય પહેલાંથી ફિક્સ જ હોય છે. ઇન્ટરવ્યૂ તો માત્ર દેખાવ માટે યોજાતા હોય છે. છોડ, નથી જવું નાહકની નામોશી વેઠવા.' તેના મનમાં વિચારોનું દ્વંદ્વ ચાલી રહ્યું હતું.

તેણે સંપાદકીય પાનું ખોલ્યું. આમ તો મોટા ભાગના વાચકો સંપાદકીય પાનાને અવગણીને આગળ વધી જાય કેમ કે તેમાં ગંભીર કહી શકાય તેવી વાતો ઉલ્લેખાતી હોય છે, જેમાં બહુ ઓછા લોકોને રસ પડે છે. પરંતુ સુધા સંપાદકીય જરૂર વાંચતી. આજના સંપાદકીય પાના પર એક પ્રખ્યાત સમાજશાસ્ત્રીએ શારીરિક ખોડખાપણ ધરાવતી વ્યક્તિઓને વેઠવી પડતી સામાજિક મુશ્કેલીઓ અંગે લેખ લખેલો. તેમણે એવી દલીલ કરેલી કે દરેક સ્પેશિયલી એબલ વ્યક્તિએ સમાજમાં પોતાનું મોભાનું સ્થાન મેળવવું જોઈએ અને તેના માટે સંઘર્ષ પણ કરવો જોઈએ. સુધાને લાગ્યું કે વાત તો સાચી છે, ઊંઘતા સિંહના મોંમાં શિકાર મૂકવા કોણ આવવાનું? આ સકારાત્મક વિચાર સાથે તે સમાચારપત્ર અને ચાનો કપ ઉઠાવીને પોતાના રૂમમાં જતી રહી.

લગભગ દશ વાગ્યા સુધીમાં સુધા ક્રીમ રંગનો કુર્તો અને બ્લૂ જીન્સ પહેરીને તૈયાર થઈ ગઈ હતી. કમ્ફર્ટેબલ રહે તેવા પણ ફોર્મલ લેધર શૂઝ પહેરી લીધા હતા. હેર ડ્રાઇરથી વાળ કોરા કરી લીધા અને હંમેશાંની માફક વાળને ચેહરાની બંને બાજુ લહેરાતા રહેવા દીધા હતા, જેથી કાન અને ગાલ ઢંકાઈ જાય. તેણે એકવાર ફરીથી પોતાના સર્ટિફિકેટનું ફોલ્ડર ખોલીને ચકાસી લીધું કે મેટ્રિક્યુલેશન, હાયર સેકન્ડરી, ગ્રેજ્યુએશન, કમ્પ્યુટર વગેરે બધાં જ પ્રમાણપત્રો ઓરિજીનલ પણ હતાં અને તેની નકલોના બબ્બે સેટ તૈયાર હતા. પાસપોર્ટ સાઈઝના ફોટા પણ સારી એવી સંખ્યામાં હોય, તથા ઓળખ માટે ચૂંટણી કાર્ડ, ડૃાઇવિંગ લાઇસન્સ, પાન કાર્ડ અને પાસપોર્ટ જેવા બધા જ ડોક્યુમેન્ટની બબ્બે નકલો પણ રાખી લીધી હતી. પોતાનો બાયોડેટા અને એપ્લિકેશન પણ તૈયાર હતી. થોડા કોરા કાગળો પણ ફોલ્ડરમાં હતા. એક સરસ અણી કાઢેલી પેન્સિલ, રબર, શાર્પનર, એક બ્લૂ અને એક બ્લેક પેન, નાનું સ્ટેપ્લર વગેરે બધું જ ફોલ્ડરના સામેના ભાગમાં આપેલા નાનાં નાનાં ખાનાંઓમાં પોતાની જગ્યાએ વ્યવસ્થિત ગોઠવાયેલું હતું તેની પણ ખાતરી કરીને તેણે ફોલ્ડરની ચેન બંધ કરી.

એક હાથમાં ફોલ્ડર પકડીને તે છાતી પર આવે તેમ ઊભા રહી પોતાની જાતને અરીસામાં જોઈ લીધી. માથાથી પગ સુધી સરસ રીતે વેલ-ઓર્ગેનાઇઝડ લાગતી સુધા ઇન્ટરવ્યૂ આપવા જવા માટે તૈયાર હતી. અચાનક યાદ આવતાં તે ડ્રેસિંગ ટેબલ પાસે ગઈ અને ડ્રોવરમાંથી લાલ ચાંદલો કાઢીને કપાળે ચોડ્યો, એટલે તેના હોઠ પર સ્મિત આવ્યું અને આંખોમાં ચમક. હવે તે બરાબર તૈયાર હતી, નીકળવા માટે.

સોસાયટીની બહાર નીકળીને તેણે ઓટોરિક્ષા રોકી હોટેલ ક્રાઉન સ્ટાર તરફ ચાલવા જણાવ્યું. વૃદ્ધ રિક્ષાચાલકે મીટર ચાલુ કરતી વખતે તેની સામે થોડું વિચિત્ર રીતે જોયું પણ સુધાએ તેની નોંધ ન લીધી. રસ્તામાં તેના મનમાં અનેક ખયાલો આવતા રહ્યા. ભણવામાં તો તે પહેલાંથી જ હોશિયાર હતી. પ્રથમ ક્રમાંક તો નહિ પણ ક્લાસમાં હંમેશાં ટોપ ટેનમાં જરૂર આવતી. એકેય વર્ષ એવું નહોતું જયારે તેને ફર્સ્ટ ક્લાસ ન આવ્યો હોય. જો કે તે વાકેફ હતી કે આવા સારા એકેડેમિક રેકોર્ડ છતાં કેમ તેને નોકરી હજી સુધી નહોતી મળી.

પરંતુ આજની વાત અલગ હતી. પહેલાં તો પાંચ-દશ નાની કંપનીઓ કે સંગઠનોમાં ઇન્ટરવ્યૂ આપેલા. આજે તો આટલી મોટી કંપની ઇન્ટરવ્યૂ યોજી રહી હતી. રિલાયેબલની પ્રતિષ્ઠા મુજબ તે જેને પણ લેશે તેને લાયકાતના આધારે લેશે તેવી શક્યતા વધારે લાગી રહી હતી, અને એટલા માટે સુધાને વિશ્વાસ હતો કે નોકરી માટે તેનો એકેડેમિક રેકોર્ડ અને અંગ્રેજી પરની પકડ ખૂબ ઉપયોગી થશે. આવા થોડા સકારાત્મક ખ્યાલોથી તેનું મન પ્રફુલ્લિત બન્યું ત્યાં તો રીક્ષા હોટેલ ક્રાઉન સ્ટાર સામે આવી પહોંચી. સુધાએ મીટર પ્રમાણે પૈસા ચૂકવ્યા અને 'થેન્ક યુ' કહીને હોટેલના મેઈન એન્ટ્રન્સ તરફ આગળ વધી. ત્યાં ઊભેલા દરવાને તેના માટે કાચનો વિશાળ દરવાજો ખોલ્યો, અને તાલીમ અનુસાર માથું ઝુકાવી, હાથ લહેરાવીને સુધાને અંદર પ્રવેશવા આમંત્રિત કરી. પરંતુ તેની નજર થોડીવાર માટે સુધાના ચહેરા પર ચોંટી રહી. સુધાએ અંદર પ્રવેશતાં થોડી સખ્તાઈથી તેની સામે નજર કરી એટલે દરવાને નજર નીચી કરી લીધી.

હોટેલના રિસેપ્શન એરિયામાં જ રિલાયેબલના ઇન્ટરવ્યૂ માટે દિશાસૂચન કરતું સાઈનબોર્ડ મૂકેલું હતું એટલે સુધા તે દિશામાં આગળ ચાલી. હોટેલના મેઇન બોલરૂમમાં ઇન્ટરવ્યૂના કેન્ડિડેટને બેસાડવામાં આવેલા હતા. તેઓએ પોતાના નામ ટેબલ પર બેઠલી બે યુવતીઓને લખાવી દેવાનાં હતાં અને નંબર પ્રમાણે તેમને બોલાવવામાં આવતા. બાજુના એક રૂમમાં ઇન્ટરવ્યૂની વ્યવસ્થા કરેલી.

સુધા સમયસર આવી ગઈ હતી, અને તેણે કાગળમાં જોયું કે તેનું નામ દશમાં નંબરે લખવામાં આવેલું. નામ લખાવ્યા પછી તે ખુરશી પર બેઠી. બીજી છ યુવતીઓ બોલરૂમમાં બેઠેલી હતી. કદાચ ત્રીજા નંબરનું ઇન્ટરવ્યૂ ચાલતું હશે તેવું સુધાએ અનુમાન લગાવ્યું. કેન્ડિડેટનાં નામ લખતી બન્ને યુવતીઓ તેના તરફ જોઈને અંદર અંદર કંઈક વાતચીત કરી રહી હતી પણ સુધાની નજર પડતાં તેઓએ આંખ ફેરવી લીધી. સુધાએ પણ પોતાની નજર ફેરવી અને ત્યાં બેઠેલી બીજી યુવતીઓ તરફ ધ્યાન દીધું. તેમાંથી એક સુધા સામે તાકી રહી હતી. સુધાએ તેની સામે સ્મિત કર્યું, એટલે તેણે પણ પ્રતિભાવમાં ડોક હલાવી અને પછી બીજી બાજુ ફરી ગઈ.

થોડીવારમાં એક યુવતી ઇન્ટરવ્યૂ રૂમમાંથી નીકળીને બહાર તરફ ગઈ. ટેબલ પરથી યુવતીએ ચોથા નંબરની કેન્ડિડેટને અંદર જવા જણાવ્યું. એક બ્લેક સાડી પહેરેલી લાંબી, પાતળી અને રૂપાળી યુવતી ઊભી થઈ અને કોઈ મોડેલ રેમ્પ વોલ્ક કરે તેમ ચાલતી ઇન્ટરવ્યૂ રૂમમાં પ્રવેશી. સુધાની નજરે તે છોકરી દરવાજાની અંદર પ્રવેશી ગઈ ત્યાં સુધી પીછો કર્યો. સુધાએ પોતાના વાળ બન્ને ખભા પરથી આગળ તરફ કર્યા અને ઊંડો શ્વાસ લીધો. તેણે પોતાનું ફોલ્ડર ખોલીને અંદરના કાગળ ફરીથી એકવાર ઊથલપાથલ કરી ચેક કર્યા. પોતાનો કુર્તો સરખો કર્યો અને આંગળી ખુરસીના હેન્ડરેસ્ટ પર ધીરે ધીરે તબલા વગાડવાની ઢબે થનકાવતી પોતાનો વારો આવે તેની રાહ જોતી બેસી રહી.

દરેક ઇન્ટરવ્યૂ લગભગ દશથી બાર મિનિટ જેટલું ચાલતું હતું. ધીમે ધીમે ઇન્ટરવ્યૂ માટે આવનારી યુવતીઓની સંખ્યામાં પણ વધારો થવા લાગ્યો હતો. સુધા આવનારા કેન્ડિડેટ્સને એક નજરે જોઈ લેતી પણ તેમની સામે નજર મેળવવાનું કે વાતચીત કરવાનું ટાળતી હતી. કેટલીક યુવતીઓએ ધીમેધીમે અરસપરસ સંપર્ક બનાવીને ગુસપુસ ચાલુ કરી દીધી હતી. લગભગ એકાદ કલાક રાહ જોયા પછી સુધાનો નંબર બોલાયો એટલે તેણે ફરીથી પોતાના વાળ આગળ તરફ લાવી પોતાના ગાલ અને કાન ઢાંક્યા અને કુર્તો ઠીક કરી પોતાનું ફોલ્ડર ઉઠાવી ઇન્ટરવ્યૂ રૂમ તરફ ગઈ.

'મે આઈ કમ ઈન સ … ઓહ મેડમ?' સુધાએ દરવાજો ખોલીને અંદર ડોકું કર્યું અને આ વાક્ય પૂરું થાય તે પહેલાં જ તેણે સરને બદલે મેડમ કર્યું. એ જોઈને સુધાને આશ્ચર્ય થયું કે ઇન્ટરવ્યૂ લેવા માટે ત્રણ મહિલાઓ બેઠેલી હતી.

'યસ પ્લીઝ, આવો.' એવો જવાબ તરત જ મળ્યો, એટલે જરા ય રોકાયા વિના સુધા ટેબલની સામે રાખેલી ખુરસી પાસે જઈને ઊભી રહી. ત્રણેય મહિલાઓએ સુધા તરફ જોયું એટલે થોડીવાર તેમની નજર પ્રશ્નાર્થ બની ગઈ હોય તેવું લાગ્યું. સુધા ત્રણેક સેકંડથી ખુરસી પાસે ઊભી હતી તેનો અહેસાસ થતાં ઇન્ટરવ્યૂ લેનાર મુખ્ય મહિલાએ ઊંઘમાંથી જાગતી હોય તેમ હળવો ઝટકો ખાતાં સુધાને બેસવા માટે હાથથી નિર્દેશ કર્યો. બીજી બન્ને મહિલાઓ હજી પણ સુધા સામે નજર માંડીને જોઈ રહી હતી. સુધાએ ખુરસી પર બેસતાં સ્મિત કર્યું એટલે તેના જવાબમાં તેઓએ પણ હોઠ ખેંચીને મલકાવ્યા. વચ્ચે બેઠેલી મહિલા ઇન્ટરવ્યૂ શરૂ કરે તેવી અપેક્ષા સાથે તે બંને મહિલાઓએ પોતાની ચુપકીદી જાળવી રાખી.

'તમારું નામ શું છે? તમે કરેલા અભ્યાસ અંગે વિગત આપશો?' મધ્યમાં બેઠેલી મહિલાએ પ્રોફેશનલ સ્માઈલ સાથે સુધાની સામે જોઈને પૂછ્યું.

સુધાએ પોતાની ગરદન થોડી વધારે સીધી કરી અને બોલવાનું શરૂ કર્યું, 'જી મેડમ. મારું નામ સુધા જૈન છે. મેં ગયા વર્ષે જ ફર્સ્ટ ક્લાસ સાથે બી.કોમ. પૂરું કર્યું અને ત્યાર બાદ છ માસનો કમ્પ્યુટર કોર્સ કર્યો છે.' જવાબ પૂરો કરીને સુધાએ પણ સ્મિત સાથે ઇન્ટરવ્યૂ લેનાર ત્રણેય મહિલાઓ સામે જોયું.

શરૂઆતના ત્રણેક પ્રશ્નો બાદનો પ્રશ્ન અંગ્રેજીમાં પુછાયો એટલે સુધાએ તેનો જવાબ પણ અંગ્રેજીમાં જ આપ્યો. ત્યાર બાદ લગભગ આઠેક મિનિટ સુધી અંગ્રેજીમાં જ સુધાનું ઇન્ટરવ્યૂ વાતચીતની ઢબે ચાલ્યું. એજ્યુકેશનલ બેકગ્રાઉન્ડ, હોબીઝ, એક્સટ્રા કરિક્યુલર એક્ટિવિટીઝ, તત્કાલીન સામાજિક અને રાજકીય બાબતો જેવા વિવિધ વિષયો પર એકાદ બબ્બે પ્રશ્નો થયા અને સુધાએ તેમના આત્મવિશ્વાસ સાથે જવાબ આપ્યા. પોતાના સારા જવાબોથી સુધાનો કોન્ફિડન્સ વધી ગયો હતો.

ઇન્ટરવ્યૂ પૂરું થવા આવ્યું એટલે મુખ્ય સીટ પર બેઠેલી મહિલાએ સુધાને કહ્યું, 'તમને એક અંગત પ્રશ્ન પૂછું? જો ખોટું ન લગાડો તો.'

સુધા ડરીને ચમકી ગઈ પણ તેને ખબર હતી કે હવે શું સવાલ પૂછવામાં આવશે. ખરેખર તો આખા ઇન્ટરવ્યૂ દરમિયાન તે બાબતનો ઉલ્લેખ ન થયો તે સુધાને આશ્ચર્યજનક લાગેલું પણ હવે તે તૈયાર હતી. 'હા, ચોક્કસ પૂછો.' સુધાએ હસીને કહ્યું.

'તમારો કોઈ અકસ્માત થયેલો કે ... આઈ મીન ...' ઇન્ટરવ્યૂ લેનાર મુખ્ય મહિલાએ થોડું કચવાતાં પોતાના પ્રશ્ન અંગે સંકેત આપ્યો.

'ના મેડમ, મારો કોઈ જ અકસ્માત નથી થયો. મારા ચહેરાની વિકૃતિનું કારણ આનુવંશિક બીમારી છે જેને ટીચર્સ કોલિન્સ સિન્ડ્રોમ કહે છે. તેમાં કાન, આંખ, દાઢી કે ગાલ જેવા ચહેરાના વિવિધ હાડકાંઓમાં વિકૃતિ આવે છે. તેમનો પૂરો વિકાસ ન થવાને કારણે કે તેમના બદલાયેલા આકારને કારણે ક્યારેક વ્યક્તિને સાંભળવામાં, જોવામાં, શ્વાસ લેવામાં કે ચાવવામાં તકલીફ રહે છે.' સુધાએ થોડી નિરાશા સાથે પોતાના ચેહરાની વિકૃતિ અંગે જણાવ્યું. તેણે બાળપણથી આ બીમારી હતી, જેને કારણે તેનો ચહેરો થોડો વાંકો અને અવિકસિત હતો. નાનેથી મોટી થઈ ત્યાં સુધી તેણે કુદરતદેણ ક્ષતિને કારણે સમાજમાં જવાબદેહી ભોગવવી પડી હતી. લોકોના પ્રશ્નોના જવાબ આપવા પડતા. લોકોની ત્રાસી નજરોમાં રહેલી દયા અને આશ્ચર્યનું કેન્દ્ર બનવું પડતું હતું. નાનપણમાં કેટલી ય વાર તો શાળામાં કે શેરીમાં તોફાની બાળકોએ તેને અપમાનિત પણ કરેલી. સુધાએ આવા દરેક પ્રસંગ પર કેટલા ય દરિયા ભરાઈ જાય એટલા આંસુ સારેલાં.

આજ પહેલા જેટલા પણ ઇન્ટરવ્યૂ આપ્યા, તેમાં ચહેરાની વિકૃતિનાં કારણે સુધાને નોકરી મળવાને બદલે માત્ર સહાનુભૂતિ અને દિલગીરી જ મળી હતી. આજે રિલાયેબલ કંપનીનું નામ વાંચીને ઘણી આશા સાથે તે આવેલી અને જે રીતે પૂરા ઇન્ટરવ્યૂ દરમિયાન તેની સાથે વાતચીત ચાલી અને તેને પોતાની ક્ષમતા અંગે વાત કરવાની તક મળી, તેનાથી સુધાનો આત્મવિશ્વાસ બંધાયો હતો પણ હવે જ્યારે બાબત હાથમાંથી નીકળી જવાના આરે આવી ગયેલી ત્યારે સુધાને ફરીથી હતાશા થઈ આવેલી.

‘ઓહ ! આઈ સી.' કહેતાં ત્રણેય ઇન્ટરવ્યૂ લેનાર મહિલાઓએ દિલગીરીપૂર્ણ ચહેરે એકબીજાં સાથે જોયું અને પછી સુધા સામે નજર માંડતાં જમણી બાજુ બેઠેલી મહિલા કે જેને અત્યાર સુધી એક પણ પ્રશ્ન નહોતો પૂછેલો તેણે પૂછ્યું, 'પણ સુધા, તેનો કોઈ ઈલાજ કે ઓપરેશન ન કરાવી શકાય?'

'મેડમ, આઈ અન્ડરસ્ટેન્ડ યોર કન્સર્નર્સ. બટ તેનો કોઈ તબીબી ઈલાજ નથી. હા, કેટલાક લોકો સર્જરી દ્વારા અમુક હાડકાંના આકારમાં અમુક અંશે સુધારો કરાવી શકે છે જેથી ચહેરો થોડો શેપમાં આવે. જરૂર હોય તો દ્રષ્ટિ માટે અને શ્રવણ માટે યંત્રોનો ઉપયોગ પણ લોકો કરે છે. પરંતુ ટીચર્સ કોલિન્સ સિન્ડ્રોમથી સદંતર પીછો છોડાવવો અશક્ય છે.' 

'ઓહ, બીજો કોઈ જ રસ્તો નથી? આઈ એમ સોરી.' જમણી બાજુ વળી મહિલાએ પ્રતિભાવ આપ્યો અને એકાદ ક્ષણ માટે રૂમમાં શાંતિ છવાઈ રહી. 

સુધા પણ ચૂપ રહી. પરંતુ આ સમય દરમિયાન તેનામાં અચાનક જ કોઈ શક્તિનો સંચાર થયો હોય તેમ તેણે તદ્દન અલગ જ રણકાથી અને આજ પહેલાં ક્યારે ય ન દર્શાવેલા આત્મવિશ્વાસથી કહ્યું, 'આ રોગ લગભગ દર પચાસ હજારમાંથી એક વ્યક્તિને થાય છે, તેવું તબીબો કહે છે અને એટલા માટે હું લાખોમાં નહિ તો એટ લિસ્ટ પચાસ હજારમાં એક છું તેનું ગૌરવ લઇ શકું તેમ છું. સાચી વાત ને?'

સુધાએ હસીને ત્રણેય મહિલાઓ સામે નજર માંડી, એટલે લગભગ ત્રણેય મહિલા એકસાથે જ બોલી ઊઠી, 'હા, કેમ નહિ. ફોર સ્યોર. એન્ડ થેન્ક યૂ વેરી મચ.'

ફરીથી રૂમમાં શાંતિ છવાઈ રહી અને ત્રણેય મહિલાઓ પોતપોતાના કાગળમાં કઈ નોંધ કરવામાં વ્યસ્ત બની.

સુધા પણ 'થેન્ક યૂ' કહી, પોતાનું ફોલ્ડર બંધ કરી રૂમની બહાર નીકળી ગઈ.

બહાર રસ્તા પર વાહનો સડસડાટ પસાર થતાં હતાં. વાતાવરણ એન્જિનના, ટાયરોના ઘસાવાના અને હોર્નના અવિરત અવાજોથી ભરેલું હતું. સુધાએ રિક્ષા રોકવા માટે હાથ ઉંચક્યો, ત્યારે તેને થયું કે એનો હાથ જાણે કે એકદમ વજનદાર થઈ ગયો હતો. પણ બીજી જ પળે, હવામાં હાથ લહેરાવી સઘળું ખંખેરતી તે રિક્ષામાં બેસી ગઈ.

e.mail : [email protected]

સૌજન્ય : “શબ્દસૃષ્ટિ”, સપ્ટેમ્બર 2019; પૃ. 46-50

Category :- Opinion / Short Stories

આયેશા

વલ્લભ નાંઢા
11-09-2019

અસ્‌ડા સુપર સ્ટોરમાંથી મોરિસ બહાર આવ્યો ત્યારે વરસાદનાં ફોરાં પડતાં હતાં, ઘરે પહોંચવા માટે તેણે ચાલની ઝડપ થોડી વધારી. લંડનની રોયલ સોસાયટીએ આર્ટિસ્ટ ફ્લેટ્સના ત્રીજા માળે મોરિસને એક સ્ટુડિયો એપાર્ટમેન્ટ રાહતના દરે ભાડે આપ્યો હતો. મોરિસ થોડેક આગળ વધ્યો એટલામાં વરસાદે જોર પકડ્યું. શરીર પરથી જેકેટ ઉતારી તેણે માથું ઢાંક્યું. ધોધમાર વરસાદની ઝાપટો ને સૂસવાતા પવનની થપાટો ઝીલતો પોતાના એપાર્ટમેન્ટના કોર્ટયાર્ડ સુધી પહોંચ્યો ત્યારે રસ્તાની જમણી તરફ ફૂટપાથની નજીક કોર્ટયાર્ડના ભીના ઘાસ પર તેણે એક યુવતીને બેઠેલી જોઈ. વરસાદનાં પાણીથી એ યુવતીનાં વસ્ત્રો લથબથ હતાં અને શરીર ધ્રૂજતું હતું.

શું આ યુવતી હોમલેસ હશે? મોરિસના મનમાં સવાલ ઊઠ્યો.

યુવતીની પાસે જઈ અવાજ જરા મોટો કરી મોરિસે તેને પૂછ્યું, “હેલો ... કાંઈ તકલીફ છે?”

*આયેશા****

જરા વાર પછી આયેશાએ મોરિસની સામે જોયું. લંડનમાં તેનો મુસ્લિમ પોશાક જોઈને બદમાશો તેને “પાકી” કહીને પજવતા. પાકી યાને પાકિસ્તાની. આયેશા અફઘાન હતી. અયેશાના અબ્બુ લંડનમાં ટેક્સી ચલાવતા હતા અને અમ્મી એક ટેલર શોપમાં રફૂકામ કરતાં. તે કોલેજમાં ભણીગણીને જાતે નોકરી કરવા તૈયાર થાય ત્યાં એક્સિડેન્ટ થયો અને અમ્મી ને અબુજાન જન્નતનશીન થયાં. ત્યારે તેની સ્કૂલ ફ્રેંડ મિન્ડીએ તેને ત્યાં સાથે રહેવા આવવા કહ્યું, પણ મિન્ડીના પેરન્ટ્સે વિવેકથી ના પાડી ને થોડા પાઉન્ડ આપી તેના નસીબ પર છોડી દીધી. અમ્મીની બહેનપણી વીરાને ત્રણ બચ્ચાંને પાલવવાના હતાં, એટલે મદદ માટે એની આગળ હાથ લંબાવાય એમ નહોતો. બે મહિના સુધી નોકરી મળી નહીં ને ભાડું ચડી ગયું, ઉપરથી લેન્ડલોર્ડે એક અઠવાડિયામાં મકાન ખાલી કરી નાખવાની નોટિસ ફટકારી દીધી! અને આયેશા હોમલેસ બની ગઈ. તે હવે હોમલેસ લોકોના શેલ્ટરમાં રહેતી અને ત્યાં જાત જાતના લોકોની હેરાનગતિથી બચતી બચતી દિવસો કાઢતી હતી. કોઈનો માયાળુ વહેવાર જોતાં જ તેની આંખ ફરકતી, અમ્મી તેને કાયમ કહેતી કે બેટી, કોઈ મરદ મફતમાં ધરમાદો કરતો નથી. અત્યારે આ અંગ્રેજનો સહાનુભૂતિ ભરેલો અવાજ સાંભળી તેના કાન સરવા થયા.

“મને કાંઈ તકલીફ નથી.” તેણે કહ્યું.

*મોરિસ****

મોરિસ યુવતીને જોઈ રહ્યો. લંડનની સડકો ઉપર ગોરી છોકરી આમ પડી રહેતી હોય તો તે ધંધાદારી બાઈ હોઈ શકે પણ આ છોકરી મુસ્લિમ હતી અને એની ઢબછબથી મધ્યમ વર્ગની યુવતી હોય એવું લાગ્યું.

“કંઈ ખાવું છે, તારે? પિઝા ખાશે?’’ મોરિસે પૂછ્યું.

આ વખતે યુવતીએ માથા પરથી હૂડ સહેજ ખસેડ્યું. તેના કાળા વાળ તેની માખણ જેવી પીઠ પર પથરાઈ ગયા.

યુવતીએ કહ્યું: “યસ, … હા,ભૂખ લાગી છે.”

યુવતી ઊભી થઈ. ‘ટોમો પિઝેરિયા રેસ્ટોરન્ટ’ અત્યારે ગ્રાહકોથી ભરેલું હતું. ‘ટોમો’નાં પગથિયાં પર પગ મૂકતાં બેઉનાં ફેફસાંમાં ચીઝ અને શેકાતી બ્રેડની વાસ ભરાવા લાગી …

“કેવો પિઝા ખાશે?’’ મોરિસે ‘ટોમો’માં દાખલ થતાં યુવતીને પૂછ્યું.

“સ્ટાન્ડર્ડ વેજી.’’ યુવતીએ સંકોચ સાથે જણાવ્યું.

કાઉંટર પર જઈ મોરિસે બે વેજિટરિયન પિઝાનો ઓર્ડર આપ્યો.

પિઝા ખાઈ ‘ટોમો પિઝેરિયા’ના પગથિયાં ઊતરતી વખતે યુવતીએ કહ્યું : “માય નેમ ઇઝ આયેશા.’

“નાઈસ નેમ.’’ મોરિસે હાથ લંબાવી કહ્યું, “માય નેઇમ ઇઝ મોરિસ જોન્સ.”

યુવતીએ સંકોચથી હાથ લંબાવ્યો, તરત પાછો ખેંચી લીધો. બંને મૂગાંમૂગાં મોરિસના એપાર્ટમેન્ટ બિલ્ડિંગ તરફ જતાં હતાં ત્યારે આયેશાએ કહ્યું :

“ચાર મહિના પહેલાં મારી અમ્મી અને અબુજાન કાર-એક્સિડેન્ટમાં મૃત્યુ પામ્યાં. એક ડ્ર્ગ-એડિક્ટ ડ્રાઈવરે નશાની ધૂનમાં લાલ સિગ્નલ ક્રોસ કરી નાખેલું અને મારા અબુજાનની ટેક્સી તેની કાર સાથે ટકરાઈ પડેલી. મારાં અબુ અને અમ્મી ખુદાનાં પ્યારાં બની ગયાં.’’ કહી યુવતીએ આંસુઓ લૂછી લેતાં માથા પર હૂડ પાછું ચડાવી લીધું.

“માય ગોડ!  આયમ રીઅલી સોરી ...!’’

*આયેશા****

હોમલેસ થયા પછીથી આયેશાને પોતાની કરુણ કથા કહેવાનો મહાવરો થઈ ગયો હતો. હૂડ નીચે કરી વાત કરવી જેથી આંખો બરાબર દેખાય. ખુદાને પ્યારા થવાની વાત આવે ત્યારે અવાજ સહેજ ફાટે. આંસુની એકાદ ધાર થાય. આડું જોવાઈ જાય. હૂડ પાછું ચડાવી મોં ફેરવી લેવાનું.

બંને ફરી ચાલવા લાગ્યાં. બરફ હોય કે વાવાઝોડું કે વરસાદ વગેરે હોય ત્યારે હોમલેસ સેન્ટરમાં તેના જેવી એકલદોકલ છોકરીને જગ્યા કોઈ વાર ન પણ મળે. કોઈ ‘સારો’ માણસ તેને જગ્યા કરી આપે તો તેની સારમાણસાઈની પોલ તરત દેખાય. આટલા ટૂંકા વખતમાં આયેશાને તેવે વખતે કેવાં મકાનોની પાસે આસરો લેવો તેનો મહાવરો પણ થઈ ગયેલો. મોરિસનું મકાન આર્ટિસ્ટો માટે હતું, જેમાં મોરિસ જેવા ભલા લોકો રહેતા હોય. અને એવા લોકો દયા ખાઈને પિઝા ઓફર કરે તો ખાઈ લેવાય. અને હવે વરસાદ અટકી ગયેલો.

*મોરિસ****

“મારી સ્લીપિંગ–બેગ વરસાદમાં પેલા ઓક-ટ્રીની બખોલમાં રાખી છે.” તેણે ઓક-ટૃી તરફ આંગળી ચીંધતાં ઉમેર્યું, “આજ જેવી ખરાબ વેધરમાં હોમલેસ સેન્ટરમાં મારો નંબર લાગ્યો નહીં પણ સવારે સેંટરમાં બ્રેક્ફાસ્ટ મળશે.’’ મોરિસે જોયું કે આવું કહેતાં આયેશા સંકોચ અનુભવતી હતી.

આયેશાને થોડી વધુ મદદ કરવાની મનમાં ઇચ્છા જાગતાં તેણે કહ્યું, “એકાદ બે દિવસ માટે તારે મારા એપાર્ટમેન્ટમાં રહેવું હોય તો તું આવી શકે છે.’’

*આયેશા****

બ–રા–બ–ર! આયેશા વિચારવા લાગી. માટીડાએ પિઝા ઓફર કર્યો. હવે કહે છે મારા ભેગી રહેવા આવ. નો થેંક્યુ, તેણે મનમાં કહ્યું. હું અહીં તમારા કોર્ટયાર્ડમાં પડી રહીશ, મારી પોતાની સ્લીપિંગ બેગ છે, ઓકે? આયેશાએ જવાબ વિચારી લીધો અને તે મોરિસને જણાવવા તેણે મોં ખોલ્યું :

“અરે, સાહેબ તમે કેવા ભલા છો. મારાં કપડાં ભીનાં છે ને  કોર્ટયાર્ડનું ઘાસ પણ લથપથ છે. તમને ના કેમ પાડું. પણ તમને તકલીફ નહીં થાય? તમારી પત્નીને ––“

આયેશા પોતે પોતાનો જવાબ સાંભળી આભી થઈ ગઈ. તે ‘ના’ કહેવા જતી હતી પણ જીભ જાણે પોતાની મરજીથી જુદી વાત કરતી હતી.

*મોરિસ****

આયેશા, યસ? મોરિસે વિચાર કર્યો. મોરિસ પ્રોફેસર મોરિસ જોન્સ હતો. કિંગ્ઝ સર્કલ પાસેની સેન્ટ પોલ્સ યુનિવર્સિટીમાં થિયોલોજીનો યાને ધર્મશાસ્ત્રનો પ્રોફેસર આ મુસ્લિમ છોકરી કોઈ એકલા પુરુષના ઘરમાં રહે તો તે ‘ગુનાહ’ કહેવાય. પણ મોરિસ એકલો નહોતો, તેની મા જીવતી હતી અને હેરોમાં રહેતી હતી પણ અઠવાડિયાના ચાર દિવસ માનોને કે મોરિસને મળવા આવતી–જતી.

“મારું એપાર્ટમેન્ટ નાનું છે, પણ સગવડ થઈ શકશે.’’ મોરિસે તેનો સંકોચ દૂર કરવા જણાવ્યું. “હું પરણેલો નથી; પણ મારી મા છે.” મોરિસે કહ્યું. કોને ખબર શાથી પોતાની મા તેના એપાર્ટમેન્ટમાં રહેતી નથી ફક્ત મળવા આવે છે તે કહેવાનું હાલ તેને જરૂરી ન લાગ્યું.

યુવતીએ કહ્યું, “તમને અગવડ નહીં પડે?’’

“નોટ એટોલ.’’

મોરિસના સ્ટૂડિયો એપાર્ટમેન્ટ સુધી લઈ જતી લિફ્ટમાં બંને ઊભાં હતાં. મોરિસ લિફ્ટ્નાં બારણાં પાસે અને આયેશા મોરિસની પાછળ ખૂણામાં સંકોડાઈને ઊભી હતી. તેની સાથે પ્લાસ્ટિકની એક બેગમાં ટુથબ્રશ, દાંતિયો, વોલેટ અને કપડાંની ત્રણ જોડી હતાં.

હળવા આંચકા સાથે ત્રીજા માળે આવીને લિફ્ટ અટકી. મોરિસનું એપાર્ટમેન્ટ લિફ્ટથી બે ડગલાં જ દૂર હતું. એપાર્ટમેન્ટ્માં બે સોફા, સિંગલ બેડ, સુઘડ કિચન, એક બુકશેલ્ફ, નાનકડું ડેસ્ક અને ડેસ્ક પર મેકિન્ટોશ લેપટોપ! આટલો જ અસબાબ!

*આયેશા****

“તમારાં મમ્મી ક્યાં?” આયેશાએ સફાળા પૂછ્યું.

“કપડાં ભીંજાયા છે. બદલવાં છે ને?’’ મોરિસે પૂછ્યું.

આયેશાએ ગભરાટની નજરે મોરિસ સામે જોયું. “તમારાં મમ્મી ક્યાં?” તેણે સહેજ મોટા અવાજે ફરીથી પૂછ્યું.

“અને શાવર લેવો હોય તો બાથરૂમમાં ટોવેલ, શેમ્પૂ, … બધું છે.’’ મોરિસે જણાવ્યું. “હેં? મમ્મી? તે હેરો રહે છે પણ અઠવાડિયાના ચાર દિવસ અહીં આવે છે, સન્ડેના હું તેને ચર્ચમાં લઈ જાઉં છું. તમે ... ફિકર ના કરશો. તમે બેડરૂમ વાપરો, હું ––“

આયેશા ઊભી થઈ ગઈ. ‘સોરી, મિસ્ટર જોન્સ.”

*મોરિસ****

ઓહ ગોડ. પહેલેથી જ મમ્મીની વાત જણાવી હોત તો છોકરી આવતે જ નહીં. આખી રાત સબડતી પડી રહેતે નીચેના કોર્ટયાર્ડમાં. ને કદાચ માંદી પડતે, કે મરી જતે. કે કોઈની બૂરી નજરનો શિકાર બનતે. તેના કરતાં ભલે સત્ય સહેજ ઢાંકીને તે છોકરીને ઘરમાં લઈ આવ્યો છે. પણ તેની દાનતમાં પાપ નથી. પોતે ક્રિશ્ચિયન છે, ઇસુ ખ્રિસ્તના ઉપદેશ મુજબ કોઈને આશરો આપવાથી વિશેષ તેનો કોઈ સ્વાર્થ નથી. પણ તે છોકરી પાસે કેમ પુરવાર કરવું?

*આયેશા****

જો હરામખોર. આયેશાએ મનોમન ગાળ દીધી પણ તેમાં ગુસ્સો નહીં ને રમૂજ હતી. મોરિસ ફૂટડો હતો, એનું ઘર સુઘડ હતું. પોતે ઊભી તો થઈ ગઈ પણ તેને જવું નથી. શી ખબર કઈ વિદ્યાથી તે સમજી ગયેલી કે મોરિસ બચ્ચુ એકલો જ રહે છે. પણ તે વાત મોરિસે છુપાવી તે આયેશાને પ્યારું લાગ્યું છે કેમ કે નહીંતર તે તેની સાથે તેના ઘરમાં આવે તો ‘ગુનાહ’ કહેવાય. અને હવે હકીકત જાણ્યા પછી જો સહેજ ચણભણ ન કરે તો ‘ચાલુ’ ઓરત લાગે.

હટ, હલકટ! આયેશાને થયું કે આ બધું કેવું ફાઇન ફાઇન લાગે છે. જાણે સાચેસાચ કોઈ પુરુષ સાથે સંબંધ બાંધીને તેની સાથે ‘ટોળ’ કરે છે! આયેશાને થયું પોતે કેવી હલકટ છે, ને તેવી હલકટ હોવાની બી કેવી મજા છે!

“મારા ધર્મમાં હું એકલી મુસ્લિમ છોકરી કોઈ એકલા મરદ સાથે એક છાપરા નીચે રહું તો મારા જાતવાળા લોકો મને પથ્થરથી મારે.”

*મોરિસ****

“ડોન્ટ વરી, પથ્થરના ઘા હું ખાઈશ; તમને વાગવા નહીં દઉં.” મોરિસે કહ્યું. તેને પોતાને નવાઈ લાગી કે તેને આવું બોલતાં કોણે શીખવ્યું! “કાલથી મારી મોમને પણ અહીં રહેવા બોલાવીશું.”

નાનકડી બેગ સાથે યુવતી બાથરૂમ તરફ ગઈ. અંદરથી બાથરૂમનું બારણું લોક થયું એવો જ મોરિસને વિચાર આવ્યો કે પોતે આવો ઘેલો ઘેલો થાય છે તો તેની ગેરહાજરીમાં આ યુવતી એપાર્ટમેન્ટમાંથી મારી ચીજવસ્તુઓનો સફાયો કરી છૂ થઈ જશે તો? પણ બીજી જ પળે તેણે એ વિચારને મનમાંથી હડસેલી નાખ્યો.

*આયેશા****

અઠવાડિયાથી આયેશા રીતસરનું નહાઈ નહોતી. ગરમ ફુવારામાં શેમ્પૂ વગેરેથી નહાવામાં તેને જાદુઈ આનંદ આવ્યો. નહાતાં નહાતાં તેને થયું કે આ અંગ્રેજ બચ્ચો કાંઈક ‘ટ્રાય’ કરશે તો? પણ મોરિસનો ચહેરો યાદ આવતાં આયેશાને થયું કે જેન્ટલમેનનો બચ્ચો થવા જશે ને ‘ટ્રાય’ નહીં કરે તો? આયેશાનાં રોમ ઊભાં થઈ ગયાં.

*મોરિસ****

થોડી મિનિટમાં આયેશા બાથરૂમમાંથી બહાર આવી ત્યારે તેના માથા પર ટોવેલ વીંટાળેલો હતો અને બીજા ટુવાલથી શરીર લપેટાયેલું હતું. આયેશાની આંખોમાં ચમક હતી અને ચહેરા પર તેજ હતું. પ્રથમ નજરે જ જન્નતમાંથી ધરતી પર ઊતરી આવેલી અપ્સરા જેવી લાગતી હતી આ નિરાધાર છોકરી. મોરિસનું હૃદય એકાદ સેકન્ડ ધબકવાનું ચૂકી ગયું, પણ તેણે કાચી સેકન્ડમાં જ સંયમ કેળવી લીધો …

“તું આ આ રૂમ વાપરજે.” મુખ્ય રૂમ બતાવી તેણે કહ્યું, “હું બહાર સોફા ઉપર સૂઈશ.’’

આયેશાના હોઠ હસી ઊઠ્યા હતા. તેના ચહેરા પર આ પ્રકારનું સ્મિત મોરિસે પહેલી વાર જોયું.

“ભલે,” કહી આયેશાએ બાથરૂમમાં જઈને વસ્ત્રો બદલી પથારીમાં અને મોરિસે પાયજામો પહેરી હોલમાં સોફા પર લંબાવી દીધું. આયેશાના શરીરમાં અચાનક પેટ ભરાયાથી ને સરસ નહાયાથી ઊંઘના પહાડ જાણે તૂટી પડ્યા અને વચ્ચેનું બારણું બંધ કરવાનું રહી ગયેલું. ભરનીંદરમાં તેને ખ્યાલ આવેલો અને આયેશાને સહેજ ગમેલું.

*મોરિસ****

બાથરૂમ બેડરૂમમાં હતો તેથી બેડરૂમનું બારણું બંધ કરાય તેમ નહોતું, યુ સી, મોરિસે પોતાની જાતને સમજાવ્યું. તે રાતે  બાથરૂમ જવા માટે ઊઠ્યો ત્યારે સહજ રીતે આયેશા તરફ નજર ગઈ હતી. આ યુવતી વિશે તેની પાસે કોઈ જાણકારી નહોતી. પણ એક યુવતી તરફ આ રીતે જોવું તેને ઠીક ન લાગ્યું. અને તરત પીઠ ફેરવી એ હોલમાં ચાલ્યો ગયો.

સવારે બેડમાંથી ઊઠીને બેડરૂમમાં ગયો તો આયેશા બેડરૂમમાં નહોતી. ઓહ, ભાગી ગઈ? ડરી ગઈ? કાંઈ ચોરી ગઈ? નો, નો! આયેશાને કિચન ટેબલ પર બેઠેલી જોઈ. ટેબલ પર આયેશાએ બ્રેક્ફાસ્ટ તૈયાર કરી રાખ્યો હતો.

“મારી સવારની નમાઝ પઢી હું તમારી શેલ્ફ પરનાં પુસ્તકો જોતી હતી. પોએટ્રી તમારો પ્રિય વિષય છે?’ આયેશાએ કહ્યું.

“યસ. મારો શોખ છે પોએટ્રી. પણ યુનિવર્સિટીમાં હું રિલિજિયન શીખવું છું. દુનિયાના ધર્મો.” મોરિસ આયેશા સુકૂનપૂર્વક આ ઘરમાં આઝાન, વાઈદ કે નમાઝ પઢી શકે એ માટે વ્યવસ્થા ગોઠવવાનું વિચારવા લાગ્યો.

“આયમ રીઅલી થેંકફુલ.’’ કહી આયેશાએ ઊંડો શ્વાસ લીધો.

મોરિસ હાથ ઊંચો કરીને એપાર્ટ્મેન્ટમાંથી બહાર નીકળી ગયો.

મોરિસની માને મળવાની કે તેને ત્યાં રહેવા જવાની વાત બેમાંથી કોઈ ન બોલ્યું.

ફુરર કરતા રમત રમતમાં પાંચ દિવસ વીતી ગયા. શરૂઆતનો સહેજ અતડો સહેજ ઔપચારિક સમય વીતી ગયો ને બંને સ્વાભાવિક રીતે વર્તવા લાગેલાં.

*ડોરોથી****

રવિવારે મોરિસની મમ્મી ડોરોથી એપાર્ટમેન્ટ ઉપર આવ્યાં. પોતાનો દીકરો કદી આટલો હસમુખો થતો જોયેલો નહીં ડોરોથીએ. નાનપણથી જ મોરિસ જિસસ જિસસ કરતો થયેલો અને તેને જાણે સંસારમાં રસ નહોતો. બીજા છોકરા જ્યારે છોકરીઓની પાછળ ઘેલા થતા ત્યારે મોરિસ બાયબલ સ્ટડીઝમાં સમય ગુજારતો. સોળ વરસનો થયો ત્યારે તેના બાપાએ રીતસર પાસે બેસાડીને માથે હાથ ફેરવતાં પૂછેલું કે બેટા, તું હોમોસેક્સુઅલ છે?

મોરિસે આભા થઈને કહેલું “વ્હોટ? નો!”

મોરિસે કહેલું કે જિસસે ધાર્યું હશે તો મારા માટે યોગ્ય છોકરી આપોઆપ આકાશમાંથી ટપકશે. તેના માટે હું બીજા બેવકૂફોની જેમ સમય વેડફું તે તો મૂર્ખામી કહેવાય!

અને યસ, ડોરોથીને લાગે છે કે આ છોકરી આયેશાને ભગવાન જિસસે છેક અફઘાનિસ્તાનથી અહીં મોકલી છે ને મારા દીકરા માટે આકાશમાંથી એના ઘરના દરવાજે ટપકાવી છે. એ આવી છે ત્યારથી મોરિસ આયેશા-આયેશા-આયેશા બોલતાં થાકતો નથી.

થેંક્યુ જિસસ!

*આયેશા****

પરવરદિગારે આલમ! મોરિસ તો છે જ દેવદૂત જેવો ઉદાર, પણ તેનાં મમ્મી તો વળી ઔર સોહામણાં છે. આજે છ મહિના થઈ ગયા છે હું ને મોરિસ એક મકાનમાં રહીએ છીએ. તે જાહિલે તો બિલકુલ કોઈ આછકલી વાત કરી નથી. મને બેન્કમાં નોકરી મળી છે પણ હું બીજા મકાનમાં જવાની જરૂર જોતી નથી. દર સન્ડેના રોજ અમે ત્રણે ચર્ચમાં જઈએ છીએ. ડોરોથી મને જાણે તેના દીકરાની પ્રેમિકા હોઉં તેવા લાડથી રાખે છે ને વારંવાર પૂછે છે તને મારા ઘરે રહેવું ફાવે?

ફાવે, કેમ ન ફાવે પણ લગ્ન પછી હું ડોરોથીના ઘરે રહેવા શા માટે જાઉં. કે અમે બંને તેને ત્યાં શા માટે રહેવા જઈએ? અમારું પોતાનું આ સ્ટુડિયો એપાર્ટમેન્ટ છે તો પછી તેને બોધર શા માટે કરવી, નો?

*મોરિસ****

આયેશાની સપ્રમાણ ગોરી દેહ યષ્ટિ પર શોભતો પેલો પીળો ડ્રેસ, મદીલું બદન, નશીલી આંખો અને મોહક જિભાન કોઈ પણ મરદ માટે આ આકર્ષણ ખાળવું મુશ્કેલ હતું.

“આજે હું ફ્રી છું અને હું તને ફરવા લઈ જવા માગું છું. તું આવીશ ને?’’

“કંઈ ગોઠવ્યું તો નથી પણ તમે જ્યાં લઈ જશો ત્યાં હું આવીશ.’’

“હાયડપાર્ક જઈએ. સરપેન્ટાઈન લેકની આસપાસ લટાર મારીશું, બોટિંગ કરીશું ને પછી ડિનર!”

“એક્સલન્ટ!”

*ડોરોથી****

આજે સવારથી આયેશા મારા ઘરે આવીને બેઠી છે. મોરિસ પણ અમારી સામે બેઠો છે. આયેશાને જાણે કાંઈક કહેવું છે, પણ કહેતાં જીભ ઊપડતી નથી. કદાચ જે કહેવું છે તે એવું મીઠું છે કે તે કહેવાના વિચારને પકડી હજી આ છોકરી તેનો આનંદ દોહી લેવા માગે છે, કેમકે કહી દીધા પછી તે ગુદગુદી નહીં રહે.

ડોરોથીને પોતાના સ્વર્ગસ્થ પતિની યાદ આવી ગઈ. મોરિસ પેટમાં રહેલો તે વાત કરવામાં ડોરોથીએ સાત દિવસ લીધેલા. બસ કહેવાય છે, કહેવાય છે, જરા આનંદ લો, એના રોમાંચનો.

ડોરોથી જાણે છે કે હસું હસું થતી આ છોકરી કાંઈક કહેવા આવી છેએએએ.

“તમે જાણો છો ને કે એક છોકરાને એક છોકરી સાથે રહેવાની મુસ્લિમ સમાજ મંજૂરી આપતો નથી. તમે મને આશરો આપ્યો, આયમ એક્સ્ટ્રિમલી થેકફુલ ફોર ધેટ.’’

મોરિસને કોઈ ઉતાવળ નથી. કે કોઈ અવઢવ નથી. તે સ્વસ્થ છે, આનંદમાં છે.

“તું મારી સાથે રહે તે સામે મારી મોમને કોઈ વાંધો નથી.” મોરિસ એક અખરોટ ફોલીને તેનો દાણો મોંમાં મૂકે છે.

“હા, પણ મારાથી લાંબો સમય અહીં રહી શકાય નહિ.’’ આયેશા બોલે છે. “સિવાય કે –” કહીને આયેશા જાણે દડાનો દાવ મોરિસની માની કોર્ટમાં ફેંકે છે.

“ના, ના આયેશા, હું તને જવા નહીં દઉં. અમે વિચારી લીધું છે.” મોરિસ આયેશાના ખભે હાથ મૂકીને કહે છે.

“શું  વિચારી લીધું છે?” આયેશા બત્રીસે દાંત બતાવી પૂછે છે.

“મારાં મમ્મી તને દત્તક લેવાનું વિચારે છે, આયેશા. મારી નાની બહેન તરીકે.”

e.mail : [email protected]

(પ્રગટ : “નવનીત સમર્પણ”, સપ્ટેમ્બર 2019; પૃ. 67-74)

Category :- Opinion / Short Stories