SHORT STORIES

ઋણાનુબંધ

અશ્વિન રાવલ
13-09-2021

કુંતલ આજે ખૂબ જ ખુશ હતો. ત્રણ વર્ષ જૂની સ્વિફ્ટ ગાડી વેચીને આજે દશ લાખની નવી ગાડી ખરીદી હતી. છેલ્લાં બાર વર્ષમાં એણે ખૂબ જ પ્રગતિ કરી હતી. મલ્ટિનેશનલ કંપનીમાં એ રીજિયોનલ સેલ્સ મેનેજર હતો. હજુ એક મહિના પહેલાં જ એને પ્રમોશન મળ્યું હતું અને મહિને બે લાખના પગાર ઉપર એણે છલાંગ મારી હતી. 

ગાડી છોડાવીને ઘરે આવ્યો કે તરત જ સૌ પ્રથમ એ એનાં  મમ્મી પપ્પાને  પગે લાગ્યો હતો. એટલું જ નહીં પણ માતા-પિતાને બેસાડીને સૌ પ્રથમ શાહીબાગમાં આવેલા ગાયત્રી મંદિરમાં દર્શન કરાવવા પણ લઈ ગયેલો. કુંતલને ગાયત્રીમાં ખૂબ જ શ્રદ્ધા હતી અને વર્ષોથી એ રોજ ગાયત્રી મંત્રની પાંચ માળા  કરતો.

કુંતલની પત્ની મીનળ પરણીને આવી ત્યારે તો બહુ જ સંસ્કારી હતી પણ જેમ જેમ કુંતલની પ્રગતિ થતી ગઈ અને ઘરમાં શ્રીમંતાઈ આવતી ગઈ તેમ તેમ મીનળનો સ્વભાવ ઘમંડી બનતો ગયો. કુંતલ માનતો કે એની તમામ પ્રગતિ એના માતાપિતાના આશીર્વાદ  અને  ગાયત્રી ઉપાસનાના કારણે છે. જ્યારે મીનળ એવું માનતી કે એના પોતાના પગલે આ ઘરમાં લક્ષ્મી આવી છે !!   

કુંતલનો નાનો ભાઈ ચિંતન લેબ ટેકનીશિયન હતો અને વડોદરાની એક હોસ્પિટલમાં નોકરી કરતો હતો. પચીસ હજારના પગારનો એ એક સાધારણ નોકરિયાત હતો. એ એની પત્ની શીતલ અને એક દીકરી સાથે વડોદરાના ગોત્રી રોડ ઉપર ભાડાના મકાનમાં રહેતો હતો.

રજનીભાઈના પોતાના બે ફ્લેટ અમદાવાદમાં હતા. જેમાંનો એક ફ્લેટ વેચીને એ તમામ રકમ વર્ષો પહેલાં એમણે કુંતલને આપેલી. કુંતલે બાકીની રકમની બેન્ક લોન લઈ નારણપુરામાં ચાર બેડરૂમનો એક લક્ઝુરિયસ ફ્લેટ ખરીદી લીધેલો. આજે એ ફ્લેટની કિંમત પણ દોઢ કરોડ જેટલી હતી.

બીજો વસ્ત્રાપુરમાં આવેલો નાનો ફ્લૅટ રજનીભાઈએ ચિંતનને આપેલો પણ ચિંતન વડોદરા રહેતો હોવાથી એ ફ્લેટ તેમણે ભાડે આપેલો. ભાડાના દસ હજાર રૂપિયા ચિંતનના ખાતામાં રજનીભાઈ દર મહિને જમા કરાવી દેતા.

જૂનો ફ્લેટ વેચી દીધા પછી દસ વર્ષથી રજનીભાઈ અને કામિનીબહેન પોતાના મોટા દીકરા કુંતલના ભેગા જ રહેતાં હતાં. રજનીભાઈની ઉંમર પણ હવે તો તોતેર વર્ષની થઈ ગઈ હતી. જ્યારે કામિનીબહેનને સિત્તેર વર્ષ થવા આવ્યાં હતાં. કામિનીબહેનને ઢીંચણની તકલીફ હતી. એ માંડમાંડ ચાલી શકતાં હતાં અને  સીડી તો બિલકુલ  ચડી શકતાં નહોતાં.

ચિંતન લગભગ દર રવિવારે મમ્મી-પપ્પાને મળવા માટે ભાઈના ઘરે આવતો. ક્યારેક ફેમિલી સાથે આવતો તો ક્યારેક  એકલો આવી જતો.  બન્ને ભાઈઓ મમ્મીપપ્પાનો ખૂબ જ આદર  કરતા હતા.

**********************************

"કહું છું પરમ દિવસે મમ્મીનો જન્મદિવસ છે. ફરી પાછી તમે કોઈ મોંઘી સાડી ખરીદીને મમ્મી માટે લઈ આવવાના !!  હવે તો તમે એમના  જન્મદિવસે મોંઘી સાડીઓની ગીફ્ટ આપવાનું બંધ કરો !!  કોઈના લગ્ન પ્રસંગ સિવાય મમ્મી આવી મોંઘી સાડી પહેરતાં પણ નથી."

રાત્રે દશેક વાગ્યાના સુમારે મીનળે બેડ રૂમમાં સૂતાં સૂતાં કુંતલને વાત કરી. કુંતલ ત્યારે બેડ ઉપર બેસીને લેપટોપ પર કામ કરી રહ્યો હતો. 

"હું જ્યારે સાડી ગિફ્ટ આપું છું ત્યારે મમ્મીના ચહેરા ઉપર જે આનંદ છવાઈ જાય છે એ તેં કદી જોયો  છે ખરો ? અને મમ્મી હવે કેટલાં વર્ષ !!!" કુંતલ બોલ્યો.

"એટલે જ તો કહું છું કે મમ્મી હવે કેટલાં વર્ષ ? હવે સાડીઓ પહેરીને બહાર ફરવા જવાના દિવસો પૂરા થયા. આખો દિવસ ઘરમાં ગાઉન પહેરીને બેઠા હોય છે ! કબાટમાં સાડીઓ પડી પડી સડે છે. "

"ઈશ્વરની કૃપાથી આટલું બધું કમાઉ છું તો બાર મહિને એકાદવાર ત્રણ ચાર હજારની એક સાડી ગિફ્ટ આપું તો એમાં ખોટું શું છે ? અને તારા જન્મદિવસે દર વર્ષે ત્રીસ પાંત્રીસ હજારનો સોનાનો દાગીનો ગિફ્ટ આપું છું એ પણ બેંકના વોલ્ટમાં જ પડી રહે છે ને ?"

"મને ખબર જ હતી કે તમે ગિફ્ટ આપી આપીને એક દિવસ મને સંભળાવવાના જ છો !" મીનળ મોં ચડાવીને બોલી.

"સંભળાવવાની વાત જ નથી, મીનુ. મમ્મીએ કેટલી ગરીબીમાં યુવાની વિતાવી છે એ તને ખબર નથી, મને ખબર છે. એમની ઢળતી જિંદગીમાં ખુશીઓ આપવાનો આ એક મોકો છે. મમ્મીને વર્ષોથી  સાડીઓનો કેટલો શોખ છે એ હું જ જાણું છું." કુંતલ ભાવુક થઈ ગયો.

"પહેલાના જમાનામાં સાડીઓ લઈને પોળોમાં ફેરિયાઓ ફરતા રહેતા. જ્યારે પણ ફેરિયો આવે ત્યારે મમ્મી એને ઘરે બેસાડીને બધી સાડીઓ હાથમાં લઈ લઈને જુએ, પણ પાસે પૈસા નહીં એટલે સસ્તામાં સસ્તી સાડી એ ખરીદે. અમે તો ત્યારે ખૂબ જ નાના હતા."

મીનળ કંઈ બોલી નહીં. એને ખબર જ હતી કે કુંતલ પોતાની વાત માનવાના જ નથી. એ પડખું ફરીને સૂઈ ગઈ.

મમ્મીનો જન્મદિવસ ઉજવાઈ ગયો. બોટલ ગ્રીન કલરની એક સરસ સાડી ‘દીપકલા’માંથી કુંતલ લઈ આવેલો. સાડી બધાને પસંદ આવી. ચિંતન પોતાની પત્ની અને દીકરી સાથે ખાસ આવેલો. શિયાળો નજીક હતો એટલે ચિંતને એક સરસ કાશ્મીરી શાલ મમ્મીને આપી.

એ વાતને બે-ત્રણ મહિના થયા એટલે મીનળે રવિવારે બપોરે આરામના સમયે બેડરૂમમાં કુંતલ સાથે વાતની શરૂઆત કરી.

"મમ્મી-પપ્પા છેલ્લાં દશ વર્ષથી આપણા ઘરે રહે છે. મેં તમને કેટલી વાર કહ્યું છે કે ચિંતનભાઈને પણ મમ્મીપપ્પાની સેવા કરવાનો લાભ આપો, પણ તમે મારી વાત ગણકારતા જ નથી. એક કામ કરો. આવતા રવિવારે મમ્મીપપ્પાને છ-બાર મહિના માટે વડોદરા મૂકી આવો. એમને પણ હવાફેર થશે. દશ દશ વર્ષથી એ પણ એકના એક ઘરે કંટાળી ગયા હશે. એ બોલતાં ન હોય પણ એમને પણ નાના દીકરાના ઘરે રહેવાનું મન તો થતું જ હોય ને !!"

"તું આવી વાત શા માટે કરે છે, એ જ મને સમજાતું નથી !! મમ્મી પપ્પા તને ક્યાં નડે છે ? ઉપરથી આપણા બંને બાળકો સચવાઈ જાય છે."

"આખી જિંદગી મારે જ વેઠ કરવાની ? એ લોકોની કોઈ જવાબદારી નહીં ? બે માણસની વધારાની રસોઈ મારે જ કરવી પડે છે. એમની ઉંમરના કારણે મારે રોજ સવારે દાળભાત અને સાંજે ખીચડી બનાવવી પડે છે. હોટલમાં જમવા જવાનું હોય તો પણ મારે એ બે માણસનું ઘરે બનાવવું જ પડે !! અને  બે માણસનાં વધારાનાં કપડાં પણ રોજ મારે ધોવાનાં  !"

"મેં તને કેટલી વાર કહ્યું કે આપણે રસોઇ કરવા માટે એક બાઈ રાખી લઈએ પણ તું માનતી જ નથી !! ઘરમાં વોશિંગ મશીન છે. કપડાં તારવવામાં તકલીફ પડતી હોય તો એના માટે કોઈ કામવાળી રાખી લઈએ. જે બહેન કચરા-પોતાં કરવા આવે છે એમને આપણે વધારાના પૈસા આપીએ તો એ પણ તારવી નાખશે. પૈસા હું જોઈએ એટલા ખર્ચવા તૈયાર છું પણ તું કોઈ વાતે તૈયાર નથી !!" કુંતલ સહેજ અકળાઈને બોલ્યો.

"અને મમ્મી-પપ્પાને વડોદરા કેવી રીતે લઈ જાઉં ? ચિંતનનો ફ્લેટ ત્રીજા માળે છે. મમ્મી બે પગથિયાં પણ ચઢી શકતાં નથી. પપ્પા પણ આ ઉંમરે રોજ ત્રણ ત્રણ માળ કઈ રીતે ચડે ? અને ચિંતનનો ફ્લેટ માત્ર એક રૂમ રસોડાનો છે. એમાં મમ્મીપપ્પાનો સમાવેશ કઈ રીતે થાય ? તું કંઈક તો વિચાર !!!"

"ચિંતનભાઈનો પગાર પચીસ હજાર છે. દશ હજાર મકાનના ભાડાના આવે છે. પાંત્રીસ હજાર રૂપિયાની આવકમાં લિફ્ટવાળું બીજું મોટું મકાન ભાડે તો લઈ શકાય ને ? જરૂર પડે તો તમે બે પાંચ હજારની મદદ કરજો !! એ બંને જણા ત્યાં લહેર કરે અને આખી જિંદગી મારે જ સાસુ-સસરાની જવાબદારી લેવાની ?" આજે મીનળ લડાયક મૂડમાં હતી. 

"મારે હવે થોડા દિવસ મારી રીતે રહેવું છે. ચોવીસ કલાક મમ્મીપપ્પા મારી સામે ને સામે હોય એવી કેદ મારે નથી જોઈતી હવે !! મને પણ બેતાલીસ થયાં. ક્યાં સુધી મારે એકલીએ વૈતરું કરવાનું  !!!"

કુંતલને લાગ્યું કે હવે મીનળ જીદ ઉપર ચડી છે. કોઈ પણ દલીલથી એના મનનું સમાધાન નહીં થાય. એને પોતાને  ગુસ્સો પણ ઘણો આવ્યો પણ એ ચૂપ રહ્યો.

"ઠીક છે આ બાબતમાં હું હવે વિચારીશ. એક મહિનામાં કંઈક ગોઠવણ કરું છું." કહીને કુંતલ ઊભો થઇ ગયો.

બહુ વિચાર્યા બાદ  કુંતલે  બે દિવસ પછી ઓફિસમાંથી ચિંતનને ફોન કર્યો.

“ચિન્ટુ .... થોડા દિવસ માટે મમ્મીપપ્પાને તારા ઘરે મૂકી જવાનું હું વિચારું છું ... તું જરા લિફ્ટની સગવડવાળો બે બેડરૂમનો ફ્લેટ શોધી કાઢ ને ? કોઈ દલાલનો કોન્ટેક કરીશ તો એ પણ ફ્લેટ બતાવશે. પૈસાની તું જરા પણ ચિંતા ના કરીશ .... હું આજે તારા ખાતામાં એક લાખ ટ્રાન્સફર આપી દઉં છું. બસ, મમ્મી પપ્પા ને કોઈ તકલીફ ન પડે તે જોજે !! તું તો મીનળનો સ્વભાવ જાણે જ છે !"

"પૈસાની જરૂર નથી, ભાઈ. હું ગમે તેમ કરીને સેટિંગ કરી દઈશ. ફ્લેટનું ફાઇનલ કરી દઉં એટલે હું તમને જણાવીશ. એકાદ મહિનો પકડીને ચાલજો."

"તારી પરિસ્થિતિ હું જાણું છું, ચિન્ટુ ... એક લાખ તને આજે મળી જશે. તારે કોઈ પણ જાતનું ટેન્શન કરવાની જરૂર નથી." કહીને કુંતલે ફોન કટ કર્યો.

ચિંતન પણ ભાભીના અભિમાની સ્વભાવને જાણતો હતો. ભાભી જ્યારે ને ત્યારે પોતાની મોટાઈની જ વાતો કરતાં. કુંતલનો ઈશારો ચિંતન સમજી શક્યો હતો. મમ્મીપપ્પાનાં કારણે બંને વચ્ચે થોડી ઘણી ચડભડ ચોક્કસ થતી હશે નહીં તો કુંતલભાઈ ક્યારે પણ આવો નિર્ણય ના લે !

મમ્મીપપ્પા પોતાની સાથે રહે એવી ચિંતનની પોતાની પણ ઇચ્છા હતી. પણ કેટલીક મજબૂરી હતી એટલે એ ચૂપ રહેતો. મોંઘવારીના આ જમાનામાં ત્રીસ-પાંત્રીસ હજારની કોઈ જ કિંમત નહોતી. એક રૂમ રસોડાના મકાનનું ભાડું પણ આઠ હજાર હતું. બાકી વધ્યા સત્તાવીસ હજાર !! ચિંતનની જિંદગી થોડી સંઘર્ષમય હતી.

ચિંતને દલાલને કહીને સારા ફ્લેટની શોધ આરંભ કરી અને પંદરેક દિવસ પછી હાઇટેન્શન રોડ ઉપર બીજા માળનો એક ફ્લેટ મળી પણ ગયો. મમ્મીપપ્પા આવવાના હતાં એટલે કેટલોક નવો સામાન તેમ જ એક ડબલ બેડનો પલંગ પણ વસાવી લીધો. કુંતલે એક લાખ મોકલાવેલા એટલે નવા ફ્લેટની ત્રીસ હજાર ડિપોઝીટ પણ અપાઈ ગઈ.

ફ્લેટનું બરાબર ગોઠવાઈ ગયા પછી ચિંતને કુંતલભાઈ ને જાણ કરી.

"હાઇટેન્શન રોડ ઉપર બીજા માળનો એક ફ્લેટ રાખી લીધો છે, ભાઈ. લિફ્ટની સગવડ પણ છે. એડ્રેસ તમને મેસેજ કરી દઉં છું. તમને જ્યારે પણ સમય મળે મમ્મીપપ્પાને મારા ઘરે મૂકી જજો.  અત્યાર સુધી તમે એમની ઘણી સેવા કરી છે, ભાઈ. હવે બાકીની જિંદગી મમ્મીપપ્પા ભલે અમારી સાથે જ રહેતા. શીતલ પણ બહુ જ ખુશ છે આ નિર્ણયથી."

પરંતુ કુંતલ માટે નિર્ણય લેવો બહુ જ અઘરો હતો. હજુ સુધી એનાં મમ્મીપપ્પા આ વાતથી સંપૂર્ણપણે અજાણ હતાં. બંનેના જીવનમાં વૃદ્ધાવસ્થાની આ ઉંમરે કાયમી સ્થળાંતર થવાનું છે એ ન તો રજનીભાઈ જાણતા હતા કે ના તો કામિનીબહેન !!

“પપ્પા .. ગઈકાલે ચિન્ટુનો ફોન હતો. એણે હવે બે રૂમ રસોડાનો મોટો ફ્લેટ ભાડે રાખ્યો છે. એની ઈચ્છા છે કે થોડા દિવસ માટે મમ્મીપપ્પા મારા આ નવા ફ્લેટમાં થોડા દિવસ માટે રહેવા આવે. કાલે મને ખૂબ જ આગ્રહ કરી-કરીને કહેતો હતો. લિફ્ટ પણ છે એટલે મમ્મીને પણ બીજા માળે કોઈ વાંધો નહીં આવે. "કુંતલે રાત્રે જમી પરવાર્યા પછી મમ્મીપપ્પાના બેડ રૂમમાં જઈને વાત કરી.

“બેટા ... ચિન્ટુનો આટલો બધો જો આગ્રહ હોય તો અમને શું વાંધો હોય ? રહી આવીશું થોડા દિવસ. પણ એણે મોટો ફ્લેટ શા માટે લીધો ? ભાડું પણ વધારે જ હશે ને ?" 

"એના કોઈ ઓળખીતાનો જ ફ્લેટ છે. અને ભાડું પણ માત્ર બે હજાર વધારે છે. ચિન્ટુ કહેતો હતો કે એનો પગાર પણ થોડોક વધ્યો છે. એટલે જ એ કહેતો હતો કે થોડા દિવસ મમ્મી-પપ્પા સાથે રહેવાનું મન છે."

"ઠીક છે ... ઠીક છે ...  ભાઈ  !! તને ટાઈમ હોય ત્યારે લઈ જજે," રજનીભાઈ બોલ્યા. કામિનીબહેનને તો કઈ બોલવા જેવું હતું જ નહીં. પતિના પગલે પગલે એ ચાલતાં. પતિનો નિર્ણય એ પોતાનો નિર્ણય !!

અને એ ટાઈમ આવી પણ ગયો. ફાગણ માસની એકાદશીનો શુભ દિવસ પપ્પાએ પસંદ કર્યો. દશ વર્ષ પછી રજનીભાઈ પોતાના પુત્રના ઘરે રહેવા જતા હતા અને પોતે પાછા ગાયત્રી મંત્રના ઉપાસક હતા એટલે સારા મુહૂર્તના એ આગ્રહી હતા. 

વિદાયનો એ દિવસ બધા માટે ખૂબ જ પીડાદાયક હતો. કુંતલનાં બંને સંતાનો તો મોટાભાગે દાદા-દાદી પાસે જ રહેતાં એટલે એમને તો આ વિદાય બહુ જ વસમી લાગી. રજનીભાઈ અને કામિનીબહેન ખૂબ જ ભાવુક થઈ ગયાં. વર્ષોથી આ ઘરની માયા લાગી હતી. કામિનીબહેન મીનળને બાથમાં લઇને રડી પડ્યાં.  એમણે વહુને  હંમેશાં દીકરી જ માની હતી !!

મીનળ પોતે પણ છેલ્લી ઘડીએ તો લાગણીવશ બની ગઈ. આ ઘરમાં આવીને મીનળને જે પણ માન મોભો અને સંપત્તિ મળ્યાં હતાં એનો યશ એની સાસુને જ જતો હતો.   

મીનળ કામિનીબહેનની ખાસ બહેનપણી દીક્ષાબહેનની દીકરી હતી. દીક્ષાબહેનના ડિવોર્સ થયેલા હતા. મા અને દીકરી દરિયાપુરમાં એકલાં જ રહેતાં હતાં. લગભગ અઢાર 

વર્ષ પહેલાં દીક્ષાબહેનનું કમળામાં અવસાન થઈ ગયું ત્યારે મીનળ ચોવીસ વર્ષની હતી. ગ્રેજ્યુએટ થઈ ગયેલી મીનળ દેખાવમાં પણ ખૂબ જ સુંદર હતી. મા વગરની દીકરીનો હાથ પકડવાનું કામિનીબહેને નક્કી કર્યું અને એક વર્ષ પછી કુંતલ સાથે મીનળનાં લગ્ન કરાવ્યાં.

આજે એ જ કામિનીબહેનને એ  ઘરમાંથી બહાર કાઢી રહી હતી. ઈશ્વરે એને ઘણું આપ્યું હતું. પણ એને હવે સ્વતંત્રતા જોઈતી હતી. પોતાની રીતે જિંદગી જીવવી હતી. બસ હવે કોઈ બંધન નહીં !!

અને મીનળને બંધનમાંથી મુક્ત કરીને કુંતલની ગાડી ત્રણ વાગે વડોદરા જવા ઉપડી ગઈ. મીનળ હવે આઝાદ હતી !!

લગભગ દોઢ કલાકમાં કુંતલની ગાડી ચિંતનના ઘરે પહોંચી ગઇ. ચિંતન અને શીતલે ખૂબ જ ભાવથી મમ્મીપપ્પાનું સ્વાગત કર્યું.

ચિન્ટુનો ફ્લેટ જોઈને કુંતલ ખુશ થયો. મમ્મીપપ્પાને અહીં કોઈ તકલીફ નહીં પડે એવી એને ખાતરી થઇ ગઈ. રજનીભાઈ અને કામિનીબહેન પણ ખૂબ જ ખુશ થયાં. એકાદ કલાક જેવું રોકાઈને મમ્મી પપ્પાનાં ચરણ સ્પર્શ કરીને  કુંતલ નીચે ઊતરી ગયો. વિદાય લેતાં એની આંખો ભીની થઈ ગઈ.

"ખબર નથી પડતી આટલાં વર્ષે મીનળે કેમ આવી જીદ પકડી, ચિન્ટુ !!  જે પણ થયું એનું મને બહુ જ દુઃખ છે. મમ્મીપપ્પા તારા ઘરે ખૂબ સુખી જ રહેશે પણ મને એવું લાગે છે કે મારો ઋણાનુબંધ પૂરો થયો." નીચે આવીને ગાડીમાં બેસતા પહેલાં કુંતલ બોલ્યો અને જતાં જતાં ચિંતનના હાથમાં પચાસ હજારનું કવર આપ્યું.

કુંતલ ઘરે આવી ગયો પણ આજે ઘર ખૂબ જ સૂનું સૂનું લાગ્યું. મીનળ પ્રત્યે મન ખાટું થઈ ગયું હતું.  રાત્રે ઘરે આવીને કોઈની પણ સાથે વાત કરી નહીં. ચૂપચાપ જમીને સૂઈ ગયો.

સમય પસાર થતો ગયો. એકાદ મહિના પછી ભારતમાં લોકડાઉન ચાલુ થઈ ગયું. લગભગ છ મહિના જેટલા લાંબા સમય સુધી ચાલેલું આ લોકડાઉન માનવીની જિંદગીમાં ઘણા બધા પરિવર્તન લાવીને ગયું.  કુંતલની જિંદગીમાં પણ બે મહત્ત્વની ઘટનાઓ બની.

લગભગ બે મહિના પછી રજનીભાઈને કોરોના થયો. હોસ્પિટલમાં દાખલ કર્યા અને એમને સારું પણ થઈ ગયું. પણ ઘરે આવ્યા પછી અઠવાડિયામાં જ એમને ફરી શ્વાસોશ્વાસની તકલીફ ચાલુ થઈ અને અચાનક જ એમણે દેહ છોડી દીધો. કુંતલ માટે પિતાની વિદાય ખૂબ જ વસમી હતી. ચિંતનના ઘરે આવ્યા પછી બે જ મહિનામાં એ દેવલોક પામ્યા.

છ મહિના જેટલા લાંબા સમય માટે લોકડાઉન ચાલુ રહ્યું એની અસર કુંતલની જોબ ઉપર પણ થઇ.  કુંતલ સેલ્સ વિભાગ સંભાળતો હતો અને ભારતમાં તમામ માર્કેટ બંધ હોવાથી વેચાણ અંગેનું ટાર્ગેટ પૂરું ના કરી શક્યો. કંપની પોતે પણ નાણાંકીય સંકટમાં આવી ગઈ, એટલે કેટલાક કર્મચારીઓને છૂટા કરી દીધા. કુંતલનું કામ સારું હતું એટલે એને છુટ્ટો ના કર્યો પણ એની ટ્રાન્સફર દિલ્હી કરી.

દિલ્હી સુધી જવાની કુંતલની કોઈ જ તૈયારી ન હતી એટલે એણે છેવટે રાજીનામું આપી દેવું પડ્યું. બે લાખના પગારની આવક અચાનક જ બંધ થઈ ગઈ. કુંતલ બીજી જોબ માટે એપ્લાય કરતો રહ્યો. પણ ચાલીસ હજારથી વધારે પગાર કોઈ કંપની આપવા તૈયાર નહોતી !! બે લાખના પગારમાંથી સીધા ચાલીસ હજાર ઉપર ડાઉન થવાનું કુંતલને યોગ્ય નહોતું લાગતું. એણે રાહ જોવાનું નક્કી કર્યું અને એમાં બીજા છ મહિના નીકળી ગયા.

કુંતલની આવક બિલકુલ બંધ થઈ ગઈ. જે પણ બચત હતી તે પણ વપરાવા લાગી. મીનળનાં અને બાળકોનાં સારા ભાવિ માટે લાગણીઓમાં આવીને પોતાનો એક કરોડનો જે વીમો ઉતરાવ્યો હતો એનું મોટું પ્રિમીયમ પણ હવે તો ભારે પડવા લાગ્યું.

કુંતલને હવે તો પાકી ખાતરી થઈ ગઈ કે મમ્મીપપ્પાને આ ઘરમાંથી દૂર કર્યાં એનો જ મોટો અભિશાપ એને લાગ્યો. જો કે સીધી રીતે તો એ પોતે જવાબદાર હતો જ નહીં તો પણ મીનળની વાતમાં આવીને  એણે જે આ પગલું ભર્યું એ એને ડંખી રહ્યું હતું. પોતાનો સાથ છોડીને પપ્પા બે મહિના પણ જીવી શક્યા નહીં. મીનળે આબાદ ઘરને બરબાદ કરી દીધું.

કોણ જાણે કેમ પણ મમ્મી-પપ્પાના વડોદરા આવ્યા પછી ચિંતનને ઘણો ફાયદો થયો. એ હોસ્પિટલમાં જોબ કરતો હતો અને એણે કોવીડના સમયમાં સારી એવી ફરજ  બજાવી અને ઘણીવાર તો ચોવીસ  કલાક હાજરી પણ આપી. એની કદર રૂપે એને પ્રમોશન પણ મળ્યું અને પગાર પચીસ હજારમાંથી પાંત્રીસ હજાર જેટલો થઈ ગયો. ચિંતન અને શીતલ મમ્મીની ખૂબ જ સેવા કરતાં હતાં.

કુંતલનો સ્વભાવ હવે ચીડિયો થઈ ગયો હતો. એક પ્રકારના ડિપ્રેશનમાં એ સરી ગયો હતો. મીનળને પોતાને પણ સમજાઈ ગયું હતું કે પોતાની સ્વતંત્રતા મેળવવાની ઝંખના કુટુંબની શાંતિને ભરખી ગઇ હતી. મમ્મી-પપ્પા જ્યારે અહીં હતાં ત્યારે કેટલા બધા સુખના દિવસો હતા !! એમના પગલે લક્ષ્મી પણ વિદાય થઈ ગઈ !!

"કહું છું ... બાને હવે તમે પાછા લઈ આવો. એમનાં પગલે કદાચ તમને ફરી સારી નોકરી મળે. હું સ્વીકારું છું કે મારાથી બહુ મોટી ભૂલ થઈ ગઈ છે અને એનું મને બહુ દુઃખ પણ છે. પણ આપણે આ ભૂલ સુધારી ન શકીએ ?" એક દિવસ મીનળે જમતાં જમતાં વાત કાઢી.

"મમ્મી હવે કદાચ પાછા નહીં આવે, મીનુ. એ ત્યાં વધારે સુખી છે. અને હવે લાવીને પણ શું ? આંધી  તો આવી ગઈ. હવે તો મારી કોઈ ઈન્‌કમ જ નથી અને ગાડી પણ વેચવાના દિવસો આવી ગયા. એના હપ્તા પણ  ભરી શકું એમ નથી. એક સુંદર સપનું તૂટી ગયું !!"

"તમે આટલા બધા નિરાશ ના થાઓ. બધું નોર્મલ થશે એટલે તમને પણ સારી જોબ મળી જશે. દરેકના જીવનમાં ચડતી પડતી તો આવતી જ હોય છે. તમે વડોદરા જઈને મમ્મીને લાવવાની કોશિશ તો કરો !!"

મીનળની વાત માનીને એક દિવસ કુંતલ ચિંતનના ઘરે પહોંચી ગયો. સવારના દસ વાગ્યા હતા. ચિંતન પણ ઘરે જ હતો.

"આવો આવો, કુંતલભાઈ ! આવતા પહેલાં ફોન પણ ના કર્યો આજે તો ! ઘરે બધા મજામાં તો છે ને !!" શીતલ બોલી.

"હા ભાઈ, તમે તો આજે સરપ્રાઇઝ આપ્યું !!" ચિંતને પણ શીતલની વાતને ટેકો આપ્યો.

"બસ મમ્મીની બહુ જ યાદ આવી એટલે થયું કે થોડા દિવસ માટે મમ્મીને અમદાવાદ લઈ જાઉં."

“ચોક્કસ ... તમારો પણ એટલો જ હક છે. મમ્મી બેડરૂમમાં જ છે. " ચિંતને કહ્યું અને બંને જણા મમ્મી પાસે બેડરૂમમાં ગયા.

"કેમ છો મમ્મી ?" મમ્મીનો હાથ હાથમાં લઈને  કુંતલ મમ્મીની પાસે બેડ ઉપર જ બેસી ગયો.

"તું ક્યારે આવ્યો, ભાઈ !" કુંતલને અચાનક જોઈને મમ્મી હરખાઇ ઉઠયાં.

“બસ ….. આવીને સીધો તમારા રૂમમાં જ આવ્યો છું .. તમને આજે અમદાવાદ લઈ જવાં છે ...... મીનળ અને બાળકો પણ તમને ખૂબ જ યાદ કરે છે."

“બસ, આ રીતે અવારનવાર માની ખબર કાઢતો રહેજે, બેટા .. પણ મારે હવે આ ઉંમરે દોડાદોડી નથી કરવી .. બાળકોને જ્યારે પણ દાદીને મળવાનું મન થાય તું એમને અહીં લઈ આવજે .... ઉપરવાળાનું તેડું આવે ત્યાં સુધી મારે હવે ચિન્ટુની સાથે જ રહેવાનું મન છે."

“બેટા, તું મનમાં જરા પણ ખોટું લગાડતો નહીં. તમે લોકોએ ખરેખર આટલાં વર્ષો સુધી અમને ખૂબ સાંચવ્યાં છે. તેં તો પાણી માગું ત્યાં દૂધ આપ્યું  છે, બેટા !! પણ દરેકનો એક સમય હોય છે. એ ઘરના ઋણાનુબંધ પૂરા થઈ ગયા. અને તારા પપ્પા તો ગાયત્રીના પ્રખર ઉપાસક હતા એમને તો ઘણી બધી બાબતોની અગમચેતી થઈ જતી."

"તેં અમને ચિન્ટુની પાસે વડોદરા જવાની વાત કરી એના અઠવાડિયા પહેલાં જ તારા પપ્પાએ મને કહેલું કે આપણો આ ઘરનો ઋણાનુબંધ હવે પૂરો થઈ ગયો છે. ત્યારે હું કંઈ સમજી નહોતી પણ અઠવાડિયામાં જ તેં અમને વડોદરા લઈ જવાની વાત કાઢી. મોટું દિલ રાખીને મા-બાપ વગરની મીનળને આપણા ઘરમાં હું જ લાવી હતી, પણ સમય જતાં મીનળનું દિલ જ સાંકડું  થતું ગયું !!"

"ઘણી બધી વાતો છે, બેટા પણ મારે તને કંઈ કહેવું નથી. દરેકના ઘરમાં આવું ચાલ્યા જ કરતું હોય છે. તારા જીવનમાં વાવાઝોડું આવવાનું છે એની પણ તારા પપ્પાએ મને વડોદરા આવ્યા પછી વાત કરેલી. પણ તું ફરી પાછો બેઠો થઈ જઈશ એમ પણ કહેલું. મારા તને આશીર્વાદ છે, બેટા. જરા પણ ચિંતા કરીશ નહિ. ગાયત્રીની ઉપાસના ચાલુ રાખજે. સૌ સારાં વાનાં થશે !!" કહીને કામિનીબહેને  કુંતલના માથા ઉપર વહાલથી હાથ ફેરવ્યો.

માતાના શબ્દો કુંતલના હૃદયને હચમચાવી ગયા. એ માના ખોળામાં માથું મૂકીને નાના બાળકની જેમ રડી પડ્યો. મમ્મી એના બરડા ઉપર મમતાનો હાથ ફેરવતાં રહ્યાં. નિઃશબ્દ વાતાવરણમાં વહાલનો દરિયો છલકાઈ ઉઠ્યો હતો !!

e.mail : [email protected]

Category :- Opinion / Short Stories

શોર્ટ કટ

વલ્લભ નાંઢા
03-09-2021

ડિસ્કોની ધમધમાટી અને કાન ફાડતું મ્યુઝિક, જુવાન છોકરાઓ સાથે કમર નચાવી યૌવનનો રસ પીતી પોતાની ઉંમરની છોકરીઓની કિકિયારી ... રાકેશે લંબાવેલા હાથમાં વીંટળાઈને નીતા તરફડીને નાચવા લાગી. ધમ ધમ ધમ! પાછા ફરવાનો સમય થઈ રહ્યો હતો પણ પાર્ટીનો નશો તેના કાનમાં ઢોલ વગાડતો હતો. નાચ, નાચ, નાચ! રાકેશ, પછી દિલીપ, પછી રોશન, પછી કરન, જોગિન્દર, પછી અહમદ … લાંબા વાળવાળા, કાને બુટિયાંવાળા, મૂછાળા ને ભૂંગળી જેવા વાળવાળા બ્લ્યુ જિન્સ પહેરેલા જુવાન મજબૂત પગવાળા છોકરા નીતાની નસોમાં શરાબ રેડતા હતા. દરેક છોકરો તેના કાનમાં છાનું છાનું કશું કહેતો હતો. કામુક કશું બોલતો … ચાલ, મારી કારમાં મારા ઘેર; અથવા ચાલ મારી સાથે કાર્ડિફ્ની મારી કૉટેજમાં. નીતાને જીવનમાં પહેલીવાર પોતાના બદનના જાદુનો અહેસાસ થયો. કઠોર પિતાની ચેતવણી, સમયપાલનના આગ્રહો વગેરે દૂર દૂર જવા લાગ્યું. તેને થયું કે કિશોરાવસ્થામાંથી તેણે જુવાનીમાં ભૂસકો માર્યો છે. આ ડિસ્કો પાર્ટી, તેમાં પિવાતી શરાબ, અને મારીજુઅનાનો ઘૂંટ તે પોતાની જિંદગીનો આસવ પીવા માટેનો શોર્ટ કટ છે. બહેનપણીઓની નજર ચુકાવી જોગિન્દરની સાથે તે ઓરડાની બહારની બાલ્કનીમાં આવી. નીચે આખું શહેર તેની જુવાનીને વધાવતું હતું - શાબાશ. જાણે તેના જવાબમાં તેણે જોગિન્દરની પાઘડી ખેંચીને તેના કાનમાં કહ્યું, "યુ મેઈક મી હેપી." તેના કથનના જવાબમાં ઓરડામાં સંતરીની જેમ ઊભેલા ગ્રાન્ડફાધર ક્લોકમાં ડંકા પડ્યા. એક બે ત્રણ .. ત્રણ વાગ્યા!

નીતાએ ચોંકીને પોતાની રિસ્ટવૉચ તરફ નજર નાખી. જાણે આટલું મોડું કરાવ્યાનો વાંક પોતાના કાંડા ઘડિયાળનો હોય.

***

વિશ્રામસિંહ રજપૂતે ચોંકીને આંખ ચોળી. રાતના ત્રણ વાગ્યા હતા. પુત્રીની રાહ જોતાં જોતાં તે દીવાનખાનાના સોફામાં ઊંઘી ગયા હતા. નીતા અઢાર વરસની થઈ ગઈ હતી. તેને મોટા થવાની ઉતાવળ હતી. વિશ્રામસિંહજીએ કઠોર હાથે તેને શિસ્તમાં ઉછેરી હતી. સંતોષબા દીકરીનું ઉપરાણું લેવા આવે ત્યારે વિક્રમસિંહની આંખ જોઈને પાછાં પગલે ચાલ્યાં જતાં. મા-દીકરી છાનું છાનું રડી લેતાં, પરંતુ વિક્રમસિંહ મચક ન આપતા .. મોડું થાય તો તેની સજા ભોગવવાની હોય. નીતાના મનમાં છવાઈ જવું જોઇએ કે ડેડી સમયપાલનના આગ્રહી છે. જરા ય વહેલુંમોડું સાંખી લેશે નહિ! એમના આ ફોજદારી હુકમનું ઘરના દરેક સભ્યે ચુસ્તપણે પાલન કરવાનું છે. સવારે ઊઠવાનો સમય, ચા- નાસ્તાનો સમય, બપોરે ભોજનનો સમય, બપોરે ચાનો સમય, સાંજે વાળુનો સમય ને રાત્રે સૂવાનો સમય બધું ડેડીએ નિયત કરેલું. તેમની આજ્ઞાનું ઉલંઘન કરનારને ડેડી ધોઈ સૂકવી નાખતા. અને તો ય આજે નીતા રાતના ત્રણ વાગ્યા સુધી બહાર હતી. વિશ્રામસિંહને અંદરથી કોઈ કહી રહ્યું હતું કે, દીકરી ઉપરથી તેમનો કાબૂ ઓછો થતો જાય છે. નીતા આવશે તો કોઈની સાથે આવશે કે ટેક્સીમાં? તેની પાસે પૈસા હશે કે પોતાને આપવાના થશે? શું નીતા મોડી આવ્યા છતાં પિતાને જગાડીને ટેક્સીના પૈસા માગવા જેટલી ઉદ્ધત થઈ ગઈ છે? કે લપાતીછુપાતી આવીને પોતાના રૂમમાં જઈને સૂઈ જશે? આ પરિસ્થિતિ વિશ્રામસિંહ ચલાવી શકે નહિ. તેમણે કશુંક નિર્ણાયક પગલું લેવાનું નક્કી કર્યું અને સોફામાંથી ઊભા થયા.

***

જોગિન્દરે કહ્યું કે ચાલ મારી સાથે, નોટિંગહિલ પાસે મારો ફ્લેટ છે. કાલે સવારે તારા ઘરે મૂકી જઈશ, આજની રાત આપણે આનંદ કરીએ. કોઈ બીજો દિવસ હોત તો નીતાએ આવું સાંભળતાંવેંત કહેનારને તમાચો મારી દીધો હોત, કે મુઠ્ઠી વાળીને ભાગી ગઈ હોત, કે ચીસો પાડી હોત. પણ આજની રાતના બાર વાગ્યા પછી તેણે અઢારમાં વર્ષમાં પ્રવેશ કર્યો છે. આજથી તે પોતાના ડેડી, મમ્મીની ગભરુ બેબી નથી, નીતા નીતા છે! ખબરદાર! હવે કોઈએ તેને કહેવાનું નથી કે ક્યારે ઊઠવું ને ક્યારે સૂવું ને કોની સાથે સૂવું! હો હો હો … નીતાનું માથું ચક્કર ચક્કર ફરવા લાગ્યું. તેણે જોગિન્દરના ગળે બે હાથ મૂકી દીધા. તેની બહેનપણીઓ કાયમ તેની મશ્કરી કરતી : હજી તારે કોઈ બોયફ્રેન્ડ નથી, હજી તું વર્જિન છો, હજી તું બા-બાપુજીના કહ્યામાં રહે છે ….. હો હો હો … હવે તે બધું સમાપ્ત. નીતા નીતા છે.

બાલ્કનીની ઠંડી હવામાં નીતાને ધીમે ધીમે ખ્યાલ આવ્યો કે પોતે નીતા છે. તેમ જ તેને એક ઘર છે, જેના દીવાનખાનામાં તેના ડેડી હાથમાં સોટી લઈને સોફામાં બેઠા છે. આજ ને આજ તો નીતા ઘરમાંથી બહાર રહેવા જઈ શકે નહીં. આજની રાત તો તેને ઘરે જવાનું છે. પિતાનો ક્રોધ જીરવવાનો છે. અને કાલથી તે જોગિન્દરની સાથે રહેવા ચાલી જશે. ડેડીને જે કરવું હોય તે કરી લે. નીતા પોલીસમાં જઈને કહી આવશે કે તેના પિતા તેને હેરેસ કરે છે. કેમ કે હવે નીતા નીતા છે.

જોગિન્દર પોતાનો ગ્લાસ ભારવા અંદર ગયો, અને નીતા તેની પાછળ પાછળ ફરી રૂમમાં પ્રવેશી. આ એક ગ્લાસ જોગિન્દર પી લે, એટલે નીતા તેને કહેશે કે હું કાલે તારે ત્યાં રહેવા આવું છું. આજે મને મૂકી જા. મારા પિતા કંઈ કહે તો મારું રક્ષણ કરજે. જોગિન્દર હોંશે હોંશે હા પાડશે કારણ કે નીતાની પાછળ એ ગાંડો છે. કૉલેજના બધા છોકરા ગાંડા છે. નીતાએ કોઈને હાથ લગાડવા દીધો નથી. જે નીતાને જીતે તે કોલેજનો શૂરવીર ગણાશે. જોગિન્દર કહેશે કે નીતા ઈઝ માઈ ગર્લ! અને કોલેજમાં એ બેની જોડી બધાની ઇર્ષાને પાત્ર બનશે. આહ, લાઈફ ઈઝ સો સ્વીટ!

જોગિન્દર રાકેશને કાંઈક કહેતો હતો. નીતા તે સાંભળવા પાસે ગઈ. રાકેશ અને જોગિન્દર બીજા બે છોકરાઓની પાસે ગયા. મોહન અને એહમદ ચાર છોકરાઓ અને ચાર છોકરીઓ : નીતા, રીટા, નિક્કુ  અને લલિતા. બધાંએ અત્યારે જોગિન્દરના ફ્લેટ પર જવું અને જલસા કરવા.

નીતાના કાનમાં ભમરા ફરી ગયા : એકીસાથે ચાર-ચાર છોકરાઓની સંગત એક જ રાતમાં? તેના હાથની મુઠ્ઠીઓ વળી ગઈ. તેણે રીટા અને નિક્કુને પાસે ખેંચીને પર્સ લઈને બહાર ભાગવા કહ્યું. ત્રણે છોકરીઓ શું શું કહેતી, પોતપોતાના ઓવરકોટ પહેરીને બહાર નીકળે તે પહેલાં નીતાએ ચીસ પાડીને ટેક્સી – સ્ટેન્ડ પર ઊભેલી ટેક્સીને હાથ કર્યો. જાણે તેની ઉંમર ફરી પાછલા પગે જતી હતી. પુખ્ત યુવતીમાંથી ફરી બાળકી, ડેડી-મમ્મીની બેબીડૉલ બની ગઈ હતી.

અને અત્યારે આટલું મોડું થઈ ગયું હતું. નીતા ગભરાટ અનુભવી રહી હતી …. ફરી ડેડીની સોટીનો ડર લાગી રહ્યો હતો …. ટેક્સીમાં તેણે બહેનપણીઓને છોકરાઓના કાવતરાની વાત કરી : ચારેયનું કાવતરું હતું કે ચારે છોકરીઓને દારૂ પાઈ નશો કરાવી ફ્લેટમાં લઈ જવી. દરેક છોકરી સાથે દરેક છોકરો મજા કરી લે તે પછી સવારે કાઢી મૂકવી, અને બીજા દિવસે કૉલેજમાં તેનો ઢંઢેરો પીટીને છોકરીઓને વધુ હ્યુમિલિયેટ કરવી. તેનો વિચાર આવતાં નીતાને ડેડીની સોટીઓ વધુ હૂંફ આપતી હતી. ઘરે જઈને પિતાને પગે પડીને કહેશે કે સોરી, હવે આવું નહીં કરું.

ટેક્સીમાં બેઠાં પછી પણ નીતાને આ જ વિચારો સતાવી રહ્યા હતા. ડેડીને સામે ચાલીને કહેવું ને ક્ષમા માગવી કે દબાતે પગલે ચૂપચાપ દાદરો ચડી જવો અને લપાતાછુપાતા પોતાના બેડરૂમમાં સરકી જવું! મમ્મીની વાત જુદી છે. એ નીતાને સારી રીતે સમજી શકે છે …. જરા લિબરલ છે …. નીતા તરફ થોડો સમભાવ પણ રાખે છે, પણ ડેડીના મનમાં તો કોઈ પણ હિસાબમાં નહિ. એ જે કરે, એ જે કહે તે જ સાચું! ડેડી ગુસ્સે થયા હોય ત્યારે મમ્મી તેનું ઉપરાણું લેવા દોડી આવતી અને વારવાની કોશિશે લાગી જતી. એટલે આજે પણ મમ્મી તેનો બચાવ કરવા દોડી આવશે તેવી ધરપત હોવા છતાં ડેડીનો કડક ચહેરો યાદ આવી જતાં ફફડી ઊઠી.

મોડું થયાની દોષભાવના નીતાના મનમાંથી હટતી નહોતી. વળી પાર્ટીમાં મોડું થયું તેમાં દોષ તેની એકલીનો ન હતો. એ તો અગિયાર વાગ્યાથી ઘરે પહોંચવા તલપાપડ બની હતી પણ રીટા અને નિક્કુએ ફોર્સ કરીને ડિસ્કો પૂરો થાય ત્યાં સુધી તેને રોકી રાખી હતી. અને નીતા બન્ને બહેનપણીઓના આગ્રહને ઠેલી શકી નહોતી … વધુમાં છોકરાઓની ચાલબાજીમાં તે આવી ગઈ હતી. આમ ત્રણ ક્યાં વાગી ગયા તેની નીતાને ખબર પણ નહોતી રહી! પણ અત્યારે રિસ્ટવૉચના ડાયલ પર નજર નાંખતાં તેને ગભરામણ છૂટી પડી હતી.

અચાનક રીટાની નજર પાછળ આવતી બે હેડલાઈટો તરફ ગઈ : તેણે ચીસ પાડી; અરે! રાકેશની ગાડી પીછો કરે છે!  નીતાએ ટેક્સીવાળાને ઝડપ વધારવા બૂમાબૂમ કરી મૂકી. છોકરાઓ તેમની પાછળ પડ્યા હતા. હવે જાન બચાવી ભાગવાનું હતું. નીતાને ઊબકા આવવા લાગ્યા. કોને ખબર કાલ સુધી એ જીવતી હશે કે કેમ?

એકાએક પિતાના મારનો ભય ભુલાઈ ગયો. નશામાં ગાંડાતૂર બનેલા ચાર-ચાર છોકરાઓ તેને અને તેની બહેનપણીઓને ફાડી ખાશે, અને રસ્તે ફેંકી ચાલ્યા જશે તો? ટેક્સીવાળાને વાત સમજાવી નીતાએ ભૂલભુલામણા રસ્તે નીકળીને રીટાને કિલબર્ન ઉતારી. પાછળ નજર ફેંકીને ખાતરી કરી લીધી કે કોઈ પીછો કરતું તો નથી ને! ફિંચલી રોડ ઉપર નિક્કુને ઊતરવાનું હતું. તેને ડ્રોપ કર્યા પછી નીતાને સહેજ નિરાંત થઈ; પાછળ કોઈ નથી; ડેડી ઊંઘી ગયા હશે, અને પોતે ટેક્સીમાંથી ઊતરીને ચૂપચાપ પોતાના રૂમમાં પેસી જશે. બીજા દિવસે માફી માગશે. માર સહી લેશે, કે સજા કરશે તે સ્વીકારી લેશે. સહીસલામત ઘેર પહોંચી જાઉં તો ભગવાનનો ઉપકાર ...

અને ત્યાં બીજો વિચાર આવ્યો : તેની પાસે પૈસા રેગ્યુલર ભાડા જેટલા જ હતા. પાછળ આવતી રાકેશની ગાડીને ગોટે ચડાવવા તેણે ભૂલભુલામણીનો લાંબો રસ્તો લેવા ડ્રાઈવરને કહેલું. તેથી ટેક્સીભાડું વધી જશે તો? ડેડીને ઉઠાડવા પડશે? ફરી નીતાને પરસેવો થયો. અને ત્યાં આંખો મિચકારતી હોય તેમ પાછળથી બે હેડલાઈટોનાં આંખમિચામણાં થયાં! બાપ રે! પેલા લુચ્ચા કુત્તાઓ લપાતાછુપાતા પાછળ આવે છે ... હજી તેને એકલી પાડવા સંતાતા સંતાતા આવતા હતા? બધી છોકરીઓ ઊતરી જાય તેની રાહ જોતા હતા. અને હવે ટેક્સીમાં એ એકલી હતી.

ટેક્સીના માઈલોમિટરનો કાંટો બિનધાસ્ત સ્ટૉપવૉચની માફક આગળ ધપી રહ્યો હતો. મીટરમાં આંકડા ચડતા જતા હતા. નીતાના શરીરમાં પાછી ગભરામણ છૂટી. આ ઘડિયાળ ભાડા પેટે આપી દઉં? ટેક્સીવાળો તે સ્વીકારશે? આ ઘડિયાળની કિંમત કરતાં તો તેની બેટરી મોંઘી છે. ટેક્સીરાઈડના બદલામાં આ તુચ્છ વસ્તુ એ થોડો સ્વીકારવાનો હતો? અને છોકરાઓ કશુંક કરે તો ટેક્સીવાળો તેને બચાવવાનો હતો? તેણે ટેક્સીડ્રાઈવરને કહ્યું કે તારા મોબાઈલ ફોનથી તારી ઑફિસે ખબર કર કે એક મોરિસ કાર તેનો પીછો કરે છે. એક છોકરી પૅસેન્જર છે. પોલીસ મોકલો! ટેક્સીવાળાએ કહ્યું કે તે એવી કોઈ માથાકૂટમાં પડવા માગતો નથી. પાછળવાળી કાર કદાચ તેના દોસ્તની હોય અને જુવાન છોકરા-છોકરી ગમ્મત કરતાં હોય તો નાહક તેણે માલિકનો ઠપકો સાંભળવો પડે.

પણ ટેક્સી હવે પોતાના લત્તામાં આવી ચૂકી હતી.

નીતા ઝડપથી વિચારવા લાગી પોતાના લત્તાની ભૂગોળથી એ માહિતગાર હતી.  કઈ ગલી, કઈ ઍલી, કયું મકાન ખાલી છે, અને કોના બૅકયાર્ડમાંથી ઠેકીને ક્યાં નીકળાય અને શોર્ટકટ થાય - બધું જાણતી હતી. પોતાના ડેડી સાથે તે નાની હતી ત્યારે આ જગ્યાઓમાં 'હાઈડ એન્ડ સીક'ની આવી રમતો રમી હતી. તેણે અચાનક ટેક્સીડ્રાઈવરને ટેક્સી રોકવા કહ્યું. પાછળની કાર પણ થોડા ફીટ દૂર ઊભી રહી.

નીતાએ ક્રોસ હિલ લેન અને લિંક્સ એવેન્યુના ખાંચા નજીક ટેક્સી ઊભી રખાવી હતી. તેણે પર્સ ફંફોસ્યું. નસીબજોગે ટેક્સીભાડા કરતાં બેચાર વધુ પેન્સ પર્સમાં હતાં. નીતાએ બધું ચેન્જ ટેક્સીડ્રાઈવરને આપી દીધું. અને નીતાને શાંત, ધુમ્મસિયા, નિર્જન અને અંધકારભર્યા રોડ પર ઉતારી ટેક્સી ધુમ્મસથી વીંટળાયેલા એ લાંબાચોડા રસ્તામાં અદૃશ્ય થઈ ગઈ. પાછળની કારે હેડલાઈટ મિચકારી હોર્ન માર્યું.

રસ્તા પરની શીતળતાએ તેનાં રૂંવાડાં ખડાં કરી દીધાં. તેને લાગ્યું કે, જગત આખું અને જગતના લોકો પણ આ જડ શીતળતાને લીધે થીજી ગયાં છે. કેવળ તેના સેન્ડલનો ટપટપાટ નિ:શબ્દતાના આવરણને ખલેલ પહોંચાડી રહ્યો છે.

પાછળવાળી ગાડી ધીમે ધીમે સરકતી સરકતી તેની નજીક આવીને ઊભી રહી. અંદરથી  એક હાથ બહાર આવ્યો અને વળતી ક્ષણે જ નીતા જંગલી હરણાંની ઝડપે છલાંગ મારી પાસેની ફૅન્સ કૂદી ગઈ અને દોડવા લાગી … જોગિન્ન્દર, રાકેશ, દિલીપ, રોશન, કરન ... બધાના ઓશિયાળા ચહેરા તેના ચક્ષુદર્પણમાં  એક પછી એક ડોકું કાઢી ગયા. પણ તેને ધરપત હતી :  તેનો પીછો કરી રહેલી કાર હવે તેની પાછળ આવી શકે તેમ નહોતી. અને તેમાં બેઠેલા છોકરાઓ આવે તો તેમને કેમ ભૂલા પાડવા તેની નીતાને બરાબર ખબર હતી.

તેણે ફરી કાંડાઘડિયાળ તરફ જોયું. ઓહ, માય ગોડ! સવારના ચાર વાગી ગયા!. તેનો ફફડાટ વધ્યો. સામે એક ગલી હતી, તેનો ઉપયોગ કરે તો વીસેક મિનિટનો ફેર પડે. એ શોર્ટ કટ હતો.

પણ એ સાંકડી – અંધારી ગલીમાંથી અને આ ભેંકાર સન્નાટામાં પસાર થવું જોખમવાળું હતું. વળી તેનાં સૅન્ડલ્સનો ટપટપાટ પેલા લફંગાઓનું ધ્યાન ખેંચ્યા વગર રહેશે? તે સિવાય પણ લોકલ ગુંડાઓ અને ખૂનીઓના આવી સૂમસામ જગ્યાઓમાં જ અડ્ડા હોય છે અને કોઈ છોકરીને અહીં એકલી જોતાં તેનાં શા હાલ કરે! એ વિચાર આવતાં તેના શરીરમાં કંપારી પ્રસરી ગઈ!

તેનો ડર અકારણ ન હતો. કદાચ તેનું ખૂન થઈ જાય તો સવારે બધાં કહેવા લાગશે : જૂઈના ફૂલ જેવી છોકરીનું કોઈએ મર્ડર કરી નાખ્યું! અને ક્યારે ય હત્યારાનો પત્તો નહીં લાગે! થોડો વખત કાગા-રોળ કરીને લોકો અને પાડોશીઓ પણ શાંત પડી જશે અને કદી કોઈને તેના મૃત્યુનું રહસ્ય જાણવા સુધ્ધાં નહીં મળે!

એ વીફરેલી વાઘણની જેમ છલાંગો ભરતી ઝપાટાબંધ ચાલવા લાગી. થોડું ચાલ્યા પછી તેણે જોયું તો ગલીની સામેની બાજુ તરફથી એક ઊંચો, તગડો પુરુષાકાર તેની તરફ આવી રહ્યો હતો. નીતા છળી પડી. એ ભ્રાંતિ હતી કે સાચે જ કોઈ આવી રહ્યું હતું? તે નક્કી કરી શકી નહિ. તેને પાછા વળી જવાનો વિચાર આવ્યો, પણ પાછળની દિશામાંથી પેલા ચાર કુત્તા તેને ફાડી ખાવા આવી રહ્યા હોય તો? તેના હૃદયના ધબકારાનો અવાજ જાણે તેના સેન્ડલના ટપટપાટથી પણ તેજ બન્યો. આગળ વધવામાં જીવનું જોખમ હતું .. .તો ય અંદરથી તેનું મન તેને ટપારતું હતું : આગળ વધ … આગળ વધ …. તને કંઈ નહીં થાય ...

એટલી વારમાં પેલો પુરુષ આકાર લેમ્પપોસ્ટની લગોલગ આવી ચૂક્યો હતો. નીતા બીજી તરફ જોવા લાગી. તે પોતાની જાતને કહી રહી હતી : "હું કોઈથી ડરતી નથી! હું બૂમો પાડીને શેરી ગજાવીશ … પોલીસ બોલાવીશ ..." પણ અંદરથી ડર હતો : છોકરાઓ તેનું મોઢું દબાવી દે તો?  તેને બેહોશ કરી નાંખે તો? તેને પીંખીચૂંથી રસ્તે લોહીલુહાણ મૂકી દે તો?

લેમ્પપોસ્ટ વટાવ્યા પછી એ તગડો આકાર જરાક વાર અંધકારમાં ગારદ થઈ જતો હોય એમ લાગ્યું. પણ બીજી એકાદ બે મિનિટમાં ફરી તે તેના તરફ આવતો જણાયો. હવે તે બહુ નજીક આવી ગયો હતો. બે ચાર ફૂટનું જ અંતર રહ્યું હતું! તે ગલી એટલી બધી સાંકડી હતી કે આમને-સામનેથી બે વ્યક્તિ પણ પસાર ન થઈ શકે … બન્ને વચ્ચે થોડાં જ પગલાંનું અંતર રહ્યું હતું .... એ ડરની મારી થીજી ગઈ હતી ...

સામે જાણે કાળ આવીને ઊભો રહી ગયો હતો અને આસપાસ ચોમેર સ્મશાનવત્ સન્નાટો છવાયેલો હતો. નીતા ચીસ પાડી તેને કહેવા માગતી હતી : "ગેટ આઉટ ઓફ માઈ વે …. લેટ મી ગો .." પણ ચીસ તેના ગળા સુધી આવીને ગળામાં જ અટકી પડી.

તેણે આંખો મીંચી લીધી. 

પેલો પુરુષાકાર હજી પણ સામે ઊભો હતો. શું એ આ રીતે નીતાની સામે ઊભીને તેને ડરાવાવા માગતો હતો? પોતાનો જમણો હાથ લાંબો કરી નીતાનો ખભો પકડવા જતાં એ બરાડ્યો : 'અત્યારે કેટલા વાગ્યા છે તેનું તને ભાન છે? ઘરે આવવાનો આ વખત છે?"

નીતાએ આંખો ખોલી સામે જોયું. એ આકારનો ચહેરો જોતાં જ તેનાં મોંમાંથી આનંદની ચિચિયારી સરી પડી : “ડેડી ..." કહેતાં એ - એના ડેડી વિક્રમસિંહ રજપૂતને ચોંટી પડી.

"તમને કેમ ખબર પડી કે હું અહીંયા હોઇશ?" નીતા મીઠું હસતાં પૂછવા લાગી.

"આ રસ્તા તને કોણે બતાવ્યા છે, ગાંડી? મને ખબર ન હોય કે આપણા ઘરનો શોર્ટકટ કયો છે?"

કહી વિક્રમસિંહ રજપૂત લાગણીભીના હાથે ચૂપચાપ નીતાનો ખભો પસવારવા લાગ્યા અને નીતા ડેડીને ગળે હાથ વીંટાળી એમની સોડમાં સંતાઈ ગઈ.

સમાપ્ત

e.mail : [email protected]

પ્રગટ : “નવનીત સમર્પણ”, સપ્ટેમ્બર 2021; પૃ. 73-80

Category :- Opinion / Short Stories