POETRY

અયોનિજા લોકશાહી

પંચમ શુક્લ
25-04-2019

યથા પરજા તથા રાજા છે લોકશાહીમાં,


અદૃશ્ય આજાનુભુજા છે લોકશાહીમાં!

સભા, સિંહાસનો, સુભટોના વેશ જુદા છે,

છદ્મવેશે અલગ દરજા છે લોકશાહીમાં!

નચિકેતાને અતિપ્રશ્નો જ જ્ઞાન આપે છે,

નરી આસ્થા કમળપૂજા છે લોકશાહીમાં!

રથો તાણી જતી જગન્નાથના વિના હસ્તે,

અરવ વિસ્ફોટની ઊર્જા છે લોકશાહીમાં!

ભલે પરખાય નહિ, પરિવર્તનો થતાં રહે છે,

પ્રસવપીડા અયોનિજા છે લોકશાહીમાં!

૨૪/૪/૨૦૧૯

આજાનુભુજા: આ (સુધી) + જાનુ (ઢીંચણ) + ભુજા (હાથ) - હાથ ઢીંચણ સુધી પહોંચતા હોય તેવું (અર્જુન)

નચિકેતા: કઠ ઉપનિષદમાંનો યમરાજ પાસેથી બ્રહ્મવિદ્યા શીખી લાવનાર ઉદ્દાલક આરુણિ ઋષિનો પુત્ર,

કમળપૂજા: ઇષ્ટદેવને પ્રસન્ન કરવા માનવામાં આવતી ભક્તની પોતાને હાથે પોતાનું માથું કાપી ઇષ્ટદેવને ધરવાની ગણાતી એક ધાર્મિક ક્રિયા

અયોનિજાઃ યોનિ દ્વારા ન જન્મેલી - સીતા, લક્ષ્મી, દ્રોપદી

"જગન્નાથજી તથા બળરામની હાલની મૂર્તિઓમાં પગ બિલકુલ હોતા નથી અને હાથ પંજા વગરના હોય છે. સુભદ્રાની મૂર્તિમાં નથી હાથ હોતા કે નથી પગ હોતા”

Email: [email protected]

Category :- Poetry

ચાદર-ઓછાડ

પ્રફુલ્લ રાવલ
19-04-2019

છેલ્લા સાઠ માસના મારા શ્વાસ-ઉચ્છવાસની
લખવા બેઠો છું વહી
ત્યાં જાણે કોઈક મને પૂછી રહ્યું છે.
‘કોન હાટે તૂઈ બિકોતે ચાસ
            ઓ રે આમાર ગાન?’
શો ઉત્તર વાળું?
કેટકેટલી મંડાઈ છે મારી આજુબાજુ હાટ!
ચકરાવે ચડ્યા છે શબ્દો -
            વ્યવહારના, વેપારના, વાયદાના
હું છું તો
‘We, the people’માંનો એક
કહો, કહેવું હોય તો ‘હું નાગરિક છું.’
પણ મારે માનવાનું છે એ જ સત્ય
જે મને સંભળાવાય છે
મારે નથી ગાવાની પેલી પ્રાર્થના ...
‘અસત્યો માંહેથી પ્રભુ પરમ ...’
મારે મારા તર્કને મારી દેવાનું છે તાળું
મારે બસ આટલું જ સમજવાનું :
‘સાંભળો, અમે લઈ આવ્યા છીએ
તમારા માટે આવતી કાલ, ઊજળી આવતી કાલ,
તમે સુરક્ષિત છો. બદલશો નહીં ચાદર-ઓછાડ.

Email : [email protected]

સૌજન્ય : “નિરીક્ષક”, 16 ઍપ્રિલ 2019; પૃ. 20

Category :- Poetry